Εις την ανάγκη και οι θεοί πείθονται απεγνωσμένοι. 

Μεταφράσεις κειμένων

Traductions des textes

 Metin çevirisi



Kλασικοί γάλλοι συγγραφείς

CHARLES RENÉ MARIE

Leconte de lisle

Yπατία και Κύριλλος


( Hypatie et Cyrille )

1857

Μονόπρακτο ποιητικό δράμα

Μετάφραση από τα Γαλλικά

και επιμέλεια

ΙΩΑΝΝΗΣ ΜΠΟΖΙΚΗΣ


ISBN: 978 - 960 - 92580 - 0 - 5

Charles Marie René Leconte de lisle

Σαρλ Μαρί Ρενέ λεκόντ Ντε Λιλ

(1818-1894)

Γάλλος ποιητής, γεννήθηκε στις 22 Οκτωβρίου 1818 στη νήσο Réunion, που ευρίσκεται στον Ινδικό Ωκεανό. Ο πατέρας του Charles Marie Le Conte (1794-1856), Βρετανορμαδικής καταγωγής, ήταν γιατρός και μετά την ήττα του Ναπολέοντα μετανάστευσε στην νήσο Reunion. Εκεί συμψήφισε το οικογενειακό του όνομα, με το de Lisle για να αποφύγει τον τίτλο ευγενείας, διαφοροποιώντας το από τα άλλα μέλη της οικογένειας. Νυμφεύτηκε την Elysée Riscourt de Lanux κόρη πλουσίων γαιο-κτημόνων και ιδιοκτήτων δούλων. Απέκτησαν δύο αγόρια και τρεις κόρες. Ο Charles Marie ήταν ένας δεδηλωμένος αντικαθολικός, και διαποτισμένος με τις ιδέες του Rousseau στα θέματα παιδείας.

Το 1821 ο μικρός Charles René μετέβη στην Nantes και παρέμεινε μέχρι το 1828. Μετά επέστρεψε στη νήσο Réunion, αλλά λίγα γνωρίζουμε για την παραμονή του εκεί. Ξέρουμε ότι ήταν ένας μέτριος μαθητής. Από μικρός άρχισε να γράφει στίχους, σε φόρμα ελεγείας και ρομαντικού διηγήματος. Επέστρεψε στην Βρετάνη και παρόλη την οικονομική καταστροφή της οικογενείας του, κατάφερε να ολοκληρώσει τις σπουδές του στη Νομική Σχολή. Τα πρώτα του βήματα για έκδοση ποιητικών συλλογών απέτυχαν. Από το 1842 μέχρι το 1844 ο Charles Marie René ζούσε στη νήσο Réunion μόνος, και με συντροφιά τα βιβλία του. Το 1845 επέστρεψε στην Γαλλία για να εργαστεί στην εφημερίδα "La Démocratie Pacifique". Έγινε ενεργό μέλος των ρεπουμπλικάνων, και αργότερα αποτραβήχτηκε από την πολιτική.

Ο Λεκόντ Ντε Λιλ ήταν αντίθετος στην τάση του ρομαντισμού. Επεδίωξε μια ποίηση απρόσωπη, με υπερβολικό τρόπο, ιδίως στα επικά ποιήματά του. Τα μικρά ποιήματά του αντιθέτως διακρίνονται για το προσωπικό τους ύφος. Η ελληνική μυθολογία, του έδωσε πάρα πολλά σύμβολα για τις ιδέες του. Η πρώτη ποιητική του συλλογή κυκλοφόρησε το 1852. Οι δε συλλογές, που τον καθιέρωσαν σαν μεγάλο ποιητή ήταν «Τα Αρχαία Ποιήματα» (Poèmes Antiques), «Τα Βαρβαρικά Ποιήματα» (Poèmes Barbares), και «Τα Τραγικά Ποιήματα» (Poèmes Tragiques). Ο πόλεμος μεταξύ Γαλλίας και Πρωσίας το 1870 του προξένησε μια οικονομική δυσχέρεια. Η συλλογή του «Τα Τελευταία Ποιήματα» δημοσιεύτηκε το 1895 και τον καθιέρωσε ως αρχηγό της νέας ποιητικής σχολής, που πήρε το όνομα παρνασσισμός. Με τον όρο παρνασσισμός αναφερόμαστε στην ποιητική σχολή, που αναπτύχθηκε στη Γαλλία, στα μέσα του 19ου αιώνα. Ο όρος χρησιμοποιήθηκε για πρώτη φορά το 1886 από τον εκδότη Αλφόνς Λεμέρ στην ποιητική ανθολογία του, Σύγχρονος Παρνασσός και αποτελεί αναφορά στο ελληνικό βουνό του Παρνασσού και την μυθολογική του υπόσταση ως κατοικία των Μουσών. Ως λογοτεχνικό ρεύμα, ο παρνασσισμός αποτέλεσε μία αντίδραση στο κίνημα του ρομαντισμού και επανέφερε στην τέχνη στοιχεία του κλασικισμού, ενώ επηρεάστηκε σημαντικά από το έργο του Θεόφιλου Γκωτιέ «Η τέχνη για την τέχνη».

Ο Σάρλ Μαρί Ρενέ Λεκόντ Ντε Λιλ επίσης ασχολήθηκε με δημοσιεύσεις αντιεκκλησιαστικών κειμένων και φυλλάδια με πολιτικό περιεχόμενο, χρησιμοποιώντας το ψευδώνυμο Πιέρ Γκοσέ. Επίσης, το 1876 έγραψε και μία ιστορία του μεσαίωνα. Χρημάτισε βιβλιοθηκάριος της Γερουσίας και το 1886 εκλέχτηκε μέλος της Γαλλικής Ακαδημίας στη θέση του Βίκτωρος Ουγκώ. Το σπίτι του έγινε το κέντρο φιλολογικών συζητήσεων και για είκοσι ολόκληρα χρόνια ασχολήθηκε μεταφράζοντας, Όμηρο, Ησίοδο, Οράτιο και Έλληνες τραγικούς ποιητές. Με τα χρήματα, που κέρδισε, πλήρωσε όλα τα χρέη του και με τη συνταξιοδότησή του, εξασφάλισε μία αξιοπρεπή διαβίωση.

Στο τέλος της ζωής του, ο Λεκόντ Ντε Λιλ, συναναστράφηκε με την αριστοκρατία. Συμβούλευε την Βασίλισσα Ελισάβετ της Ρουμανίας (Carmen Sylva) για τα λογοτεχνικά θέματα. Πέθανε από πνευμονία στις 17 Ιουλίου το 1894 και η κηδεία του έγινε στο Παρίσι.



ΥΠΑΤΙΑ Η ΑΛΕΞΑΝΔΡΙΝΗ

( 364 - 416 μ.Χ. )

Η Υπατία η Αλεξανδρινή, φιλόσοφος, αστρονόμος, μουσικολόγος και μαθηματικός γεννήθηκε στην Αλεξάνδρεια της Αιγύπτου περίπου το 364 μ.Χ. Ήταν κόρη του μαθηματικού και φιλοσόφου Θέωνος. Δάσκαλοί της ήταν ο πατέρας της και ο Πρόκλος. Ολοκλήρωσε τις σπουδές της στην Σχολή του Ιερο-κλέους. Οι δύο φημισμένοι δάσκαλοί της, δίδασκαν Νεοπλατωνική Φιλοσοφία στην Αθήνα. Η Υπατία φημιζόταν για την ομορφιά της και για τα πνευματικά της χαρίσματα. Όταν την σκότωσαν πρέπει να ήταν πάνω από 50 χρόνων. Το συμπέρασμα αυτό βγαίνει από τον μαθητή της Συνέσιο, τον επίσκοπο Πτολεμαΐδος, ο οποίος είναι βέβαιο ότι γεννήθηκε το 375 μ.Χ. και η Υπατία πρέπει να ήταν τουλάχιστον 10 χρόνια μεγαλύτερή του. Η φιλοσοφική και μαθηματική σχολή της, προσέλκυσε πολλούς πνευματικούς ανθρώπους της εποχής της και η φήμη της διαδόθηκε μέχρι την Αντιόχεια. Δίδασκε στο Μουσείο της Αλεξάνδρειας και πολλοί πιστεύουν ότι συνέγραψε την Γεωμετρία του Ευκλείδη, όπως έφθασε μέχρι τις μέρες μας. Η Υπατία ήταν έτοιμη να αποδείξει, ότι το κέντρο του κόσμου δεν ήταν η Γη, αλλά ο Ήλιος.

Η Υπατία, στην Αλεξάνδρεια δίδαξε Νεοπλατωνική Φιλοσοφία. Λέγεται επίσης ότι ποτέ δεν εγκατέλειψε την Αλεξάνδρεια, ούτε πήγε στην Αθήνα να σπουδάσει αλλά διδάχθηκε στην πατρίδα της. Η εποχή της έμοιαζε με την σημερινή, δηλαδή, ήταν γεμάτη ταραχή, σύγχυση, μίση, πάθη και φόνους, θρησκευτικούς φανατισμούς και βίαιους εκπορθισμούς των ιδεολογιών. Το κυριότερο στοιχείο ήταν η χαμηλή στάθμη του πολιτισμού.

Η Υπατία ήταν σύμβολο της επιστήμης και της ηθικής και δίδασκε Έλληνες και χριστιανούς. Μαθητής της υπήρξε και ο επίσκοπος Πτολεμαΐδος Συνέσιος, ο οποίος υπό την καθοδήγησή της κατασκεύασε τον αστρολάβο. Η Υπατία συνέγραψε πολλά έργα. Τίτλοι των έργων της είναι: το «Υπόμνημα περί Διοφάντου» προγενέστερός της μαθηματικός, το «Υπόμνημα στα κωνικά» του Απολλώνιου του Περγαίου, μαθηματικός, ο «Αστρονομικός κανών» και τα «Σχόλια» στο αστρονομικό σύστημα του Πτο-λεμαίου και του Απολλωνίου του Περγαίου. Το έργο της Υπατίας χάθηκε. Γίνεται έρευνα στα διασωθέντα έργα διαφόρων συγγραφέων να βρουν παραπομπές του έργου της.

Οι πηγές αντιφάσκουν στο αν ήταν παντρεμένη ή όχι. Ο Δαμάσκιος λέει ότι ο σύζυγός της ήταν ο φιλόσοφος Ισίδωρος. Η πληροφορία αυτή δεν πρέπει να ευσταθεί. Στην Αλεξάνδρεια η Υπατία ήταν αγαπητή αλλά οι χριστιανοί ηγέτες την μισούσαν. Κατηγορήθηκε ότι επηρέαζε τον έπαρχο Ορέστη, ο οποίος ήταν μαθητής της. Το 412 μ.Χ. ο Κύριλλος έγινε πατριάρχης Αλεξανδρείας. Ο Σωκράτης ο Σχολαστικός αναφέρει ότι η Υπατία δολοφονήθηκε από μοναχούς, που υποστήριζαν τον Κύριλλο. Ο Ιωάννης ο Νικίου, χριστιανός χρονογράφος, συκοφαντεί την Υπατία, γράφοντας ότι ασκούσε τη μαγεία και με αυτό τον τρόπο υποδαύλιζε το μίσος εναντίον της. Μια μέρα, όταν με το άρμα της, επέστρεφε από τον φίλο της Ορέστη, που ήταν ασθενής, κάπου πεντακόσιοι παραβολάνοι, δηλαδή στρατοκαλόγεροι από την έρημο με αρχηγό κάποιο χριστιανό αναγνώστη Πέτρο, το δεξί χέρι του Κύριλλου, την τράβηξαν από την άμαξά της, την έγδυσαν και άρχισαν να την γδέρνουν ζωντανή με όστρακα και την έσυραν στην εκκλησία των Αγίων Κωνσταντίνου και Ελένης, την κομμάτιασαν και τα κομμάτια της τα έριξαν στην πυρά, στήνοντας έναν χορό γύρω από αυτά. Μελετώντας, βλέπουμε ότι ο αρχαίος πολιτισμός δεν πέθανε από φυσικό θάνατο, αλλά δολοφονήθηκε από το πολιτικοθρησκευτικό καθεστώς της εποχής εκείνης. Ο φρικτός θάνατος της Υπατίας το 416 μ. Χ., σημάδεψε το τέλος της φιλοσοφίας και την αρχή του σκοταδισμού του Μεσαίωνα.

Λίγα λόγια για το δραματικό ποίημα του Λεκόντ Ντε Λιλ

«Υπατία και Κύριλλος»

Το δράμα αυτό, ο Σαρλ Λεκόντ Ντε Λιλ, το έγραψε το 1857. Είναι το δεύτερο κατά σειρά έργο του με το ίδιο θέμα. Είναι ένα είδος δραματικής σκηνής μέσα στην οποία φανερώνεται με τρόπο επικό ο φιλοσοφικός ηρωισμός της Αλεξανδρινής παρθένας. Σ' αυτό το έργο ο συγγραφέας προσπαθεί να συγκλίνει την Χριστιανική και την Ελληνική φιλοσοφία. Ενώ στο πρώτο του ποίημα που έχει γράψει το 1847 και έχει μεταφραστεί στα ελληνικά από τον Κωστή Παλαμά, η Υπατία παρουσιάζεται σαν θύμα των νόμων της ιστορίας. Το 1874 ο Λεκόντ Ντε Λιλ επιχειρεί ένα τρίτο ποίημα για την παρθένα Υπατία όπου για τον άδικο θάνατό της θεωρεί αποκλειστικά υπεύθυνους τους χριστιανούς και όχι την ιστορική αναγκαιότητα όπως ισχυρίζονταν στο παρελθόν.

Αυτό το μονόπρακτο ποιητικό δράμα, με τον τίτλο «Υπατία και Κύριλλος» μεταφράζεται, για πρώτη φορά, στα ελληνικά. Ευ-χαριστώ θερμά τον κύριο Ιωάννη Μποζίκη, που δέχθηκε την πρότασή μου να αναλάβει την μετάφραση αυτού του ποιητικού θεατρικού πονήματος στη γλώσσα μας. Και εύχομαι κάποτε, κάποιος εκδοτικός οίκος να αναλάβει να μεταφράσει και τις άλλες συλλογές ποιημάτων του Σάρλ Λεκόντ Ντε Λιλ. Διότι πραγματικά, η συλλογή «Αρχαία Ποιήματα», όπως και οι άλλες συλλογές του, είναι ένας ύμνος για την Ελλάδα και αξίζουν αυτόν τον κόπο.

    Από την εισαγωγή  του Δημήτρη  Συμεωνίδη


Yπατία και Κύριλλος


ΤΑ ΠΡΟΣΩΠΑ ΤΟΥ ΕΡΓΟΥ

Υπατία

Κύριλλος

Τροφός

Ακόλουθος


Σκηνή πρώτη

(Η Υπατία και η τροφός)


Τροφός :

Παιδί μου! Μια μεγάλη φασαρία

αναστάτωσε αυτήν την πόλη!

Από κάθε γωνιά, άντρες της ερήμου

σαν μανιασμένο αφροβόλι

με βρωμερές γενειάδες

και με κουρελιασμένα ράσα

ξεπήδησαν από τους τάφους τους με μιαν ανάσα.

Κατακεκομμένοι από τα μαστιγώματα,

αιμοσταγείς, ακόλαστοι με μίσος φορτωμένοι,

το όνομά σου κόρη μου προφέρανε

στα στόματά τους οι αγριεμένοι!

Μείνε λοιπόν εδώ,

και μην αφήνεις το ήσυχο το σπιτικό σου,

όπου τα χέρια μου νανούρισαν

το νεανικό το βιό σου!!

Κι όπου το ευτυχισμένο το τροφικό μου γάλα

σε έσωσε και σε ανέπτυξε

μαζί μ' όλα τα προσφερόμενα τα άλλα!

Εδώ, όπου ο γλυκόλαλος,

θεοφιλέστατος πατέρας σου·

ω, φίλτατη ψυχή στους ουρανούς

μ' ένα στερνό φιλί

σε εμπιστεύτηκε στους ευσεβείς θεούς!!


Υπατία :

Ηρέμησε γλυκιά μου τροφό,

μάταιος είν' αυτός ο τρόμος!

Τόσο μίσος, τόσο θυμό

να σέρνει πάνω μου ο κόσμος;

Ποιο σφάλμα άραγε να έπραξα;

Δίχως τύψεις, είν' η μικρή ζωή μου!

Γιατί μισούν εμένα οι καλόγεροι

και προσδοκούν τη νέκρωσή μου;

Εγώ, καθόλου δεν τους ξέρω

κι εκείνοι, μάλλον

την ύπαρξή μου πρέπει ν' αγνοούνε

κι οι λανθασμένες φήμες που κυκλοφορούν,

για τα καλά, τη φιλική καρδιά σου ενοχλούνε!


Τροφός :

Όχι! Άκουσα τις βαρβαρικές κραυγές τους!

Όχι! Εγώ, καθόλου δεν υπερβάλλω!

Εσένα καταριούνται κόρη μου!

Δε θέλω πια να σε προσβάλλουν άλλο!!

Η όψη τους φλογίστηκε,

φουρτούνιασ' η ψυχή τους,

αυτά τα τέρατα, θα σε κατασπαράξουνε

μέσα στην ταραχή τους!

Κυριευμένοι από επιθυμίες κι από πάθη,

βλασφημούν την ομορφιά, τη ζωή,

το φως και τα καλά της γης.

Παιδί μου, μείνε λοιπόν κοντά μου

και κρύψου 'δω για να σωθείς!


Υπατία :

Εγώ, έχω μια βέβαιη προαίσθηση,

ότι ο λαός μου, στη στοά, πάντα εμένα περιμένει,

ακριβώς εκεί, όπου η φωνή μου η σοφή,

αναπολεί, την αρχαιότητα τη ρημασμένη!

Μάλλον εκεί θα πάω αγαπημένη μου τροφό

και πριν προλάβει να νυχτώσει,

εκεί, όπου θα δεις

την κόρη σου να εκτελεί το χρέος της

κι ίσως την Αρχαιότητα έτσι να σώσει!

τροφοσ : Σε ικετεύω κόρη μου, μην πας εκεί!

Ορκίσου δε στη ζήση μου αλλά και στη δική σου!


Σκηνή δεύτερη

(Ο ακόλουθος, η Υπατία κι η τροφός.)

Ακόλουθος :

Γυναίκα! Ο επίσκοπος, ο Κύριλλος,

έχει φανερωθεί μες στην αυλή σου!


Υπατία :

Ας περάσει!


Σκηνή τρίτη

(Ο ακόλουθος, η Υπατία, η τροφός και ο Κύριλλος.)


Κύριλλος :

Να σου μιλήσω θέλησα,

ν' αφουγκραστώ τα λόγια σου,

δίχως κανένα μίσος,

δίπλα σ' εσέ ν' αγωνιστώ

για το συμφέρον σου

και το προσωπικό σου κύρος.

Επαινούν τις αρετές σου, αυτές, που 'ναι

μες στην ψυχή σου εγκλωβισμένες,

αυτές, που από τις φλόγες του Θεού

δεν είν' ακόμα φωτισμένες!

Έτσι θέλω να πιστεύω

και γι΄ αυτό έρχομαι εδώ!

Δεν είμαι φορτωμένος από μίσος,

κι ούτε που σκοπεύω να σε βλάψω,

αλλά ως πατέρας τεθλιμμένος

το σωστό να συμβουλέψω, το σωστό να πράξω

και στην οικογενειακή μας θαλπωρή

να σ' επαναφέρω, να σε κατατάξω!

Είναι καθήκον μάλλον,

παρά δικαίωμα η πράξη μου ετούτη

κι υπολογίζω, πως με ειλικρίνεια θα αποκριθείς

σ' αυτήν την έκκλησή μου, τούτη!

Αρκετά χρόνια έζησα

και άσπρισαν και τα μαλλιά μου

κάτω από το βάρος των καθηκόντων, των ιερών,

σε μια πένθιμη εποχή με ψυχική ορμή,

όπου ο ουρανός

δε φανερώνει τα σημάδια των καιρών!

Ευτυχισμένος φτάνω

και πολύ κοντά εκεί που επιθυμώ,

σπέρνοντας τη ζωή, το φως δίχως θυμό!

Κόρη μου!! Ξύπνα!!

Ο Κύριός σου σε προσκαλεί!

Οι θεοί σου πέθαναν

κι η ακάθαρτή σου πίστη έχει χαθεί!!

Εξομολογήσου λοιπόν,

όπως το πράττουνε τα πλήθια,

σε μιαν αγία Θαλπωρή,

στη μία και μοναδική Αλήθεια!!


Υπατία :

Ο πατέρας μου, δικαίως μ' έκρινε

για το σεβασμό, που μ' ενθαρρύνει!

Κύριλλε, σέβομαι το υπέρτατο καθήκον σου,

αλλά το κήρυγμά σου αυτό, κατάπληκτη μ' αφήνει!

Με τη μοναδική ανάμνηση των θείων ιδεών,

που τώρα, όλοι εσείς μου διηγείστε,

προς ένα και μοναδικό ιδεώδες

η ψυχή μου οδηγείται!

Δεν ξέχασα τον Τιμαίο, δεν ξέχασα τον Φαίδωνα!

Κι ο Ιωάννης δεν ελάλησε σαν και τον Πλάτωνα;

Λίγο διαφέρουνε τα λόγια τους,

οι δε σκέψεις τους, οι ίδιες παραμένουν!

Οι λόγοι τους, στην ίδια σωτηρία δεν προσμένουν;

Και οι δυο τους, ομολογούνε σχεδόν,

αυτά, που γνώρισα και είδα!

Την υπέρτατη και ύστατη μοναδική ελπίδα!

Ο Θεός του Κύριλλου,

είναι κι αυτός σ' εμένα σεβαστός,

όπως και η μέλισσα της Αττικής,

που μιαν αλήθεια ελάλει κι αυτή στο ίδιο φως!


 Κύριλλος

Το να μπερδέψεις αυτά τα δύο ονόματα

μάλλον είναι βλασφήμια και παραφροσύνη!

Μα τέτοια τύφλωση, αξίζει τη δική μου καλοσύνη;

Όχι! Ο Θεός που λατρεύω, το ανθρώπινο είδος

απ' το αρχαϊκό αμάρτημα ήρθε να ξεπλύνει,

στη βέβηλη εποχή, δεν αποκρίθηκε ποτέ,

γυναίκα, αυτό στη μνήμη σου να μείνει!!

Κάτω από τους πλάτανους, σοφοί παγανιστές

αν είδαν μιαν αμυδρή αναλαμπή και λίγη λάμψη,

το φως τ' ακίνητο μόνο σ' αυτόν θα εκδηλωθεί,

μόνο σ' αυτόν θα λάμψει!

Αυτός ενίκησε το θάνατο

για τους καινούργιους Ουρανούς

και τις καρδιές καθάρισε

από τους κόσμους τους παλαιούς!

Με ένα φύσημα εσκόρπισε

τα περισσότερα βδελύγματα

και έδιωξε από τα θυσιαστήριά τους

τ' ακάθαρτ' αμαρτήματα!

Με την αφιέρωσή του δε στο Θεό,

έδωσε δύναμη, ζωή στον κόσμο, στο λαό!

Γυναίκα! Μίλα λοιπόν!!

Ανθρώπινο έργο ήταν οι πράξεις Του;

Σύγκρινε τους σοφούς σου

με τον Ιησού Χριστό Σωτήρα

και μέτρησε τη δόξα τους

με το σεμνό Του χαρακτήρα!!


Υπατία :

Μα θα ήτανε φροντίδα μάταια θαρρώ!

Κάθε αξία κι αρετή προϊδεάζει την υπακοή μας

και άλλωστε πάντοτε ένας θεός λαλεί

μέσ' απ' τα στόματα σοφών μας.

Κι εγώ, αυτό που πρέπει θα αποδίδω

εις το σοφό Προφήτη μου τον εμπνευσμένο

κι όπως κι εσύ και στον πατέρα μου,

τον Σεβαστό και Ιερωμένο!

Κύριλλε, μάθε ν' αποδίδεις ισότιμη δικαιοσύνη

σημειώνοντας καλύτερα,

από το δάσκαλό σου

και τη δική μου ιεροσύνη,

την ύστατη απόσταση εκείνη!

Γίνε ευθύς και δίκαιος!

Ποια καταγγελία μας αποδίδεις;

Εμείς δεν αγρυπνούμε μόνοι μας

δίπλα σε τάφους και ναούς,

που βρίζεις και συντρίβεις;

Είμαστε οι ιερείς ενός βουβού ουρανού

κι ενός αρχαίου θησαυρού,

οι αμφίβολοι κληρονόμοι!

Τι θέλεις, Κύριλλε, από εμάς;

Τι χρειάζεσαι ακόμη;

Ναι, οι καιροί είναι δίσεκτοι,

αλλά όχι και για τη δική σου Άγια Εκκλησία!

Αλλά, για μας πατέρα μου,

που διδασκόμαστε μελέτη,

ειρήνη και κατάνυξη, με ταπεινωτική θυσία!

Γύρνα το βλέμμα σου πίσω στο παρελθόν,

ζωντάνεψε τη θύμησή σου,

τα πεπρωμένα που διέπρεψαν,

τη δόξα τη δική μας συλλογίσου!

Τι λοιπόν; Ήτανε ένα όνειρο οι θεοί μας;

Μήπως μας είπανε και ψέματα εμπαίζοντάς μας;

Κύριλλε, δες τι άφθαρτος κόσμος

βγήκε από αυτά τα χέρια τα αθάνατα,

σημαδεμένα από τη διάνοιά τους,

σύμβολα ζωντανά κι αρμονικά πονήματα!

Δημιουργημένα κατά ομοίωσή τους

κι έτοιμα να εξωραϊστούν

μέσα στο φως, στην τάξη,

πάντα αξιοσέβαστα

με μια περίσσια πράξη!

Τι λοιπόν; Αυτό το ωραίο παρελθόν

να ήταν παρά ένα ψέμα, μια πλάνη

ή ένα αιώνιο φάσμα απατηλό,

που φιλόφρονους μας έχει κάνει;

Τώρα, βλέπω να ψελλίζονται

των αρχαίων η γλώσσα και οι διδαχές

και στο Ευαγγέλιο σας ν' ακούγονται

του Ομήρου και του Βιργίλιου οι φωνές!

Αχ!!! Στην ηχώ, που έρχεται

από το παρελθόν το δοξασμένο,

άκουσε Κύριλλε, το μήνυμα το καταπονεμένο!!

Άκουσε τους χρυσούς ρυθμούς στο δείλι,

να φέρνουνε η θάλασσα

κι ο αγέρας του βουνού

πάνω στα θεϊκά τα χείλη!

Τα μάρμαρα να ευγλωττούν

στους λευκούς Παρθενώνες

κι οι καλλιτέχνες οι πιστοί

ν' απαθανατίζονται μες στους αιώνες!

Κοίτα κάτω από το γαλάζιο,

που μόνο αιώνες το φωτίζουν,

της Ιωνίας τα νησιά

στης Σαλαμίνας τα νερά να κυματίζουν!

Η δε αγάπη για την ελευθερία και την πατρίδα

να θριαμβεύει στου Αγίου Κάλλους την αψίδα.

Και στ' αυστηρά τα πλαίσια των εστιών

όπου οι μεγάλοι νομοθέτες μας

τις δημοκρατίες παγιώνουν,

οι σοφοί μας, μεσ' απ' τα δύσκολα τα μονοπάτια

του Ανθρωπίνου πνεύματος

το μεγαλείο θεμελιώνουν!

Μπορείς λοιπόν να αρνηθείς όλους τους θεούς μας

ή όπως εσύ επιθυμείς και θέλεις, να τους βρίζεις!

Αλλά δεν σου επιτρέπω

τα κείμενα να κόβεις και να σκίζεις!

Ή και τον Ήλιο μας,

στους ουρανούς τους σκοτεινούς

να τον βυθίζεις!!

Τι να σου πω, κάνε ό,τι θες!!

Το έργο σου δεν έχει όριο!

Η πράξη σου,

θα είναι ένα περιγέλασμα πελώριο.

Ω, θεοί, που με προστατεύετε!!

Θεοί της μητέρας Παλλάδας!!

Εσάς, που ο γερο-Όμηρος ελάλησε

μπρος στο χρυσό κατώφλι της Ελλάδας!

Δε σας καταριέμαι!

Ω, δυνάμεις αποσιωπημένες κι όμως εφικτές!

Εσείς, που ήσασταν τιμή για υπέροχες φυλές!!

Τα έργα σας αναγνωρίζω

από τις ύψιστές σας αρετές!!


Κύριλλος :

Καλά! Αναγνώρισέ τους λοιπόν αυτούς,

απ' τους καρπούς,

που σκόρπισαν στην οικουμένη!

Αυτοί οι δαίμονες της κόλασης

με τα περίεργα ονόματα μεταμφιεσμένοι,

που μόλυναν την ψυχή ολάκερη

με κάποιο απόκρυφο δηλητήριο,

καταπνίγοντάς την

στ' ακάθαρτο της ύλης θυσιαστήριο!

Αυτοί, που κάτω από τον ψεύτικο χρυσό μανδύα

μιας μάταιης ομορφιάς

κρύψανε την άρνηση

και τις αισχρότητες της ασχήμιας!

Όταν οι λαοί είναι πάντα

με τέτοια δόγματα τροφοδοτημένοι,

από τις ρίζες

μέχρι και τους κορμούς τους ξεραμένοι,

ανθίζοντας λίγο απ' έξω

και με το θάνατο μες στην καρδιά,

στο τέλος, πέφτουνε νεκροί

απ' τα χτυπήματα της κόσας τα βαριά!

Κι όταν η Ρώμη διαδέχτηκε

την Ελλάδα την υποδουλωμένη

καλύπτοντας με αίματα,

ακόμα και τους χρησμούς της Σίβυλλας,

τότε φοβισμένη ματαιοπονούσε

μες στα σκισμένα της τα στήθη

για τις κραυγές και για τα μίση,

που ξεσηκώνανε του κόσμου όλα τα πλήθη!

Ενός κόσμου, που ήθελε

όλα τα δεσμά του να σπάσει

και τη μαύρη μοίρα του αφανισμού να ξεπεράσει,

βλασφημώντας μέσα στους σιωπηρούς ναούς του,

ακόμα και τους ίδιους τους κωφάλαλους θεούς του!

Παιδί μου!

Στήσε τ' αυτί σου και λίγο αναρωτήσου!!

Πες μου τι έγινε η δόξα η αρχαία, η δική σου;

Ή μάλλον άνοιξε τα μάτια σου,

και κοίτα ανάμεσα στων κορακιών τα σμήνη,

πως ο πυρσός ο βάρβαρος,

που περιτριγυρίζει μες στα ερείπιά σου,

αργά-αργά συνθλίβεται και σβήνει!

Και δες, πως ο Μέγας Καίσαρας, ο χριστιανός,

στον ίσκιο του Σταυρού,

κατάφερε την Αυτοκρατορία του

μες στο Βυζάντιο να στεγάσει,

τα μεθυσμένα βακχικά δεσμά

να διώξει και να σπάσει!

Κι έτσι, από την πρώτη μέρα που θριάμβευσε,

το Άγιο Λάβαρο μέσα στο Φως κυμάτισε!

Και πρόσεξε να δεις,

πως μ' ένα χοντρό πέπλο

σκοτείνιασε ο ουρανός,

όταν ταλαντεύτηκε για τα καλά ο Ιουλιανός,

μετατρέποντας σε σάβανα όλα τα πορφυρά

κι αναστήνοντας για λίγο τους θεούς του

μέσα από τα ελάχιστα οστά!

Σαν παράφρονας κι αυτός,

ξέγραψε με μιας

τον Ιησού Χριστό Σωτήρα

τσακίζοντας το μέλλον μας

και πλημμυρίζοντας τη γη

με την παλιά του πείρα!

Και πάλι θυσίασε τα άτιμα θυμιάματα

στα πρόστυχα τα είδωλά τους,

πολλά χρυσά διοχέτευσε

για την αποστασία τους,

παγίδεψε όλα τα όνειρά τους!

Και πολύ σύντομα,

από τα εγκλήματά του, αποτυχημένος,

εφώναξε: «Γαλιλαίε, πεθαίνω ηττημένος!»

Δες μέσα σ' αυτήν την ισχυρή μανία,

πως η ανθρωπότητα,

παραδίδεται στης θάλασσας την τρικυμία!

Και πες μου λοιπόν,

σε ποια βαθιά κοίτη

μπορείς να κρατήσεις

αυτόν το χείμαρρο που τριγυρίζει,

που μέρα παρά μέρα

με μια σφοδρότητα φουσκώνει,

σκάβει το δρόμο του και ξεχειλίζει;

Είναι ένα πελώριο κόχλασμα αναβρασμού

συμφερόντων και παθών,

διψασμένο απ' τους πόθους

των καημών και των καιρών!

Τώρα, βλέπεις γερασμένοι λαοί

να πλέουνε μέσα στα ναυάγια

και νέα έθνη να ξεπηδούν απ' άλλα πλάγια!

Αδύναμοι οι μεν και ξέφρενοι οι άλλοι,

κυλούνε με ορμή

μες στην ανθρώπινη την πάλη.

Κόρη μου! Πώς διανόησες

να διακόψεις αυτό το δυνατό το κύμα;

Και πώς φαντάζεσαι

να θέσεις ένα τέλος

σ' αυτό το τολμηρό το βήμα;

Μήπως σκέφτεσαι,

μέσα από τα επιλεγμένα μονοπάτια

στους κήπους του Πλάτωνα να εισχωρήσεις

και με τον τρόπο σου,

τους πρόναους της Ελευσίνας να στολίσεις;

Τώρα βλέπω ότι μια καινούργια κλίνη

στα κύματα προβάλλει

και μια νεότερη ημέρα

εμφανίζεται και ξεπροβάλλει!

Το αίμα του Θεού μου,

όλο στεριώνει ανάμεσά μας,

για ν' αγκαλιάσει στο ναό Του

τα μύρια οράματά μας!

Εκεί, όπου με μιαν ορμή κοινής ελπίδας,

ολόκληρη η ανθρωπότητα θα συλλογίζεται

τις ανθρώπινες αξίες τις μεγάλες,

την Ειρήνη, την Ελευθερία, το καθήκον της ζωής

και εν γένει πολλές άλλες!

Έτσι λοιπόν, Υπατία,

οι αιώνες από χαρά

θα διαβαίνουν, θα κυλούνε

και την ανθρωπότητα,

μόνο ενωμένη στο Θεό,

θα την δοξολογούνε!


Υπατία :

Πήγαινε λοιπόν! Και μη μετράς

τη δύναμή σου την αντίστροφη!

Εγώ, γνωρίζω, πως ο κόσμος μας

βαδίζει σε καταστροφή!

Ο ευγενής ο Ιουλιανός,

κατέληξε κι αυτός στη θλίψη,

τ' ομολογώ, η ματαιότητα αυτή δε θα μας λείψει!

Όμως εκείνο, που προσπάθησε ο Καίσαρας,

ούτε κι εγώ, δεν το φαντάστηκα καθόλου,

σ' αυτούς τους προδομένους τους θεούς

ολόκληρη η ανθρωπότητα

να ξεσηκώνεται διόλου!

Το παρόν, το μέλλον, η δύναμη και η ζωή,

ολάκερη είναι δικιά σας

κι ο θάνατος που μας γυροβολά,

εβρίσκεται για τα καλά μες στα μυαλά σας!

Αλλά, εσένα, γιατί τόσο

η οργή σε παρασέρνει;

Και γιατί μες στα ερείπιά μας αυτά,

ύβρεις, κακολογήματα μας φέρνει;

Και τι φοβάσαι, Κύριλλε,

από τους λατρεμένους μας νεκρούς;

Εσύ, που τ' αμόλυντα χέρια σου σηκώνεις

και τ' απλώνεις προς τους ουρανούς;

Μήπως αυτό το κάνεις

για να καθαρίσεις τη δήθεν ακαθαρσία

και να διαδώσεις στους νεογέννητους λαούς

ειρήνη και σοφία;

Προσπάθησε λοιπόν,

παρά να μας συκοφαντείς

και βγάλε από τα σπλάχνα σου

τις αγριότητες που διηγείς!!

Κι αν είναι πράγματι σωστό,

ότι ένας καλός Θεός σε συμβουλεύει,

γίνε κι εσύ καλόψυχος,

γλυκύτατος κι αδελφικός

όπως αυτό καλύτερα βολεύει!

Κοίτα γύρω σου!

Ολόκληρη η Αυτοκρατορία

είναι με σκοτωμούς μπλεγμένη

και δεν υπάρχει μέρα, που να μήνε ξεπηδά

μια νέα αίρεση στην οικουμένη!

Κι αυτό, ισχύει, από τότε, που ο Κωνσταντίνος,

στη Νίκαια συγκέντρωσε

τους θριαμβεύοντες πατέρες,

για να στεριώσει με δαύτους, την πίστη του,

στριμώχνοντας τον κόσμο μας

με του Αθανασίου τις επιταγές,

προς τις δικές του σφαίρες.

Τι μάταιες προσπάθειες!

Τι πάθος και διχόνοια!

Δεν έπαψαν ν' αναστατώνουνε

τα έθνη μας αιώνια!

Κύριλλε, πάντα η πορφυρή σας ιδεολογία, αιρετικούς θα κρύβει,

μίση, αντίθεση σκληρή

και αναθέματα θα αναδίδει!

Πού είναι η Ειρήνη, η Αγάπη,

που διδάσκεται στις εκκλησίες;

Τι αποβλέπουνε αυτές οι διδαχές

κι οι άφθονες θυσίες;

Θέλεις, εγώ,

τους ένδοξους προγόνους μου ν' απαρνηθώ;

Κι έτσι, για χάρη του Θεού σου,

τυφλά, στην πίστη σου ν' αφοσιωθώ;

Κύριλλε, άκουσέ με καλά!!

Αύριο, σε χίλια χρόνια, σε είκοσι αιώνες,

είτε όπως εσείς το θέλετε,

μέσα στους κυκεώνες,

ο καταπιεσμένος άνθρωπος

θα καταφέρει να ορθώσει το ανάστημά του

μπρος στις αμέτρητές σας λεγεώνες!

Κι αυτός ο χρόνος, που σας καθιστά δυνατούς

και πάλι, αυτός ο χρόνος θα σας φθείρει!

Και μια και όλα φθείρονται παντού,

το έργο σας για τα καλά θα εξανεμιστεί,

αργά και σταθερά,

πάνω σε ακατάκλιτη σκιά θα γείρει!!


Κύριλλος :

Και τι ξέρεις εσύ;

Και από πού πηγάζουνε αυτές οι εικασίες;

Και πώς τολμάς,

στον ουρανό χαμό να προμηνύεις,

μ' όλες αυτές τις προφητείες;

Τι νομίζεις, ότι η εκκλησία του Θεού

θεμελιωμένη μες στη δόξα,

από το αίμα των μαρτύρων,

θα διαλυθεί με μιας, σαν φάρος λαμπερός,

από το βλέμμα των κακόβουλων ονείρων;

Καταφρονείς σε τέτοιο βαθμό τη θεία δίκη,

πρόσεξε, μη σκάσει πάνω σου η αστραπή

και σε συντρίψει σαν σκουλήκι!

Αλλά μου φαίνεται και πάλι παρασύρθηκα!

Ο Θεός, που μιλάει μέσα από τη φωνή μου,

ακόμα προσπαθεί να σώσει την υπομονή μου!

Γυναίκα, πρόσεξε καλά!!

Εάν για παράδειγμα διαλέξουμε μια βάρκα,

που πάλλεται αντίθετα στα κύματα,

μακριά από τις στέρες

και φτάσει νικηφόρα σ' ένα λιμάνι απάγκιο,

όπως εκείνες, των χριστιανών τις πρώτες μέρες.

Τότε, ο τρόπος της νίκης, ας μη μας ενοχλεί,

έστω κι εάν ακόμα, αυτός,

παράγει ένα κακό και μια παραφροσύνη,

ή και μία αίρεση,

που διαχωρίζει τους σκοπούς της εκκλησίας

και με το ψέμα της το ολόγιομο

μας φέρνει την αισχύνη!

Κι αν λοιπόν η ξέφρενή μας συμπεριφορά,

μας σπρώχνει σε υπέρμετρη ελευθερία,

μην αφεθείς να χαίρεσαι πολύ,

γλυκιά μου Υπατία!

Τουλάχιστον, τα πάθη μας αυτά

είναι ορμές μιας ύστατης επιθυμίας!

Έτσι ακριβώς το πολεμάμε το κακό

και μην το θεωρείς αυτό, σημείο αδυναμίας!

Μαχόμαστε της Αβύσσου όλα τα πνεύματα

και την ακάθαρτη τη βουλιμία

και με τα χέρια μας τα πύρινα

ζυμώνουμ' τις ψυχές μας στο Θεό

με μιαν ιδιαίτερη χημεία!

Και τι μας ενδιαφέρει η ταραχή,

εφόσον η κιβωτός είναι άθικτη και επιπλέει,

εάν το πλοίο μας, με ένα φύσημα αυθόρμητο,

ολόρθο και σταθερό,

προς ένα θεϊκό λιμάνι πλέει;

Κάποτε, ο Πέτρος, φοβισμένος κι αυτός,

τραγουδούσε τα εξής:

«Πάνω στο αγριεμένο κύμα,

ο Θεός, μας καλεί απ' τα έγκατα της γης.»

Εάν κόρη μου, μέσα στην καλοσύνη του,

ο Θεός έχει σκοπό να μας εγκαταλείψει,

όπως και οι Απόστολοι,

θα προχωρήσουμε κι εμείς

δίχως το θάρρος μας να εκλείψει!!

Όταν ένα τέτοιο Άγιο Θαύμα εκπληρώνεται,

αυτό, και η πίστη το θαυμάζει

και τότε, ο θρίαμβος αυτός,

γίνεται σύμβολο κι ακμάζει!

Κόρη μου! Άκου λοιπόν προσεκτικά

και άνοιξε τα δυο σου μάτια!!

Ακολούθα με σ' αυτά τα δύσκολα τα μονοπάτια!

Μάθε, ότι το κενό ξεδιπλώνεται

μόνο σ' αυτούς, που δεν έχουν ελπίδες

και μήνε καθηλώνεσαι κι εσύ

μόνο σ' αυτά που πρωτογνώρισες και είδες!

Μήπως φοβάσαι τη ζωή;

Μήπως λατρεύεις τους νεκρούς μέσα στα βύθεια;

Οι λατρεμένοι σου θεοί εξανεμίστηκαν!

Και τώρα θριαμβεύει στα καλά,

του Ιησού Χριστού η Αλήθεια!!


Υπατία :

Αυτά, που λες Κύριλλε,

ελπίζω να μην τα πιστεύεις!

Οι θεοί μου ζούνε μέσα μου

κι άλλο δεν χρειάζεται να με μπερδεύεις!

Δεν είναι σχήματα απατηλά,

που υποκύπτουνε στ' ανθρώπινα τα πάθη,

αλλά είναι λατρεμένα από τους ταπεινούς

όπως τα είδανε τα ύστατα τα πνεύματα,

μέσα στων ουρανών τα βάθη.

Υπάρχουνε, ανάμεσα στο χώρο τον αστραφτερό

μην έχοντας συγκεκριμένες κατοικίες,

αρμονικές τροχιές, στης γης

και στ' ουρανού τις παροικίες.

Θέλγουν τη σκέψη, τα αυτιά, τα μάτια,

προσφέροντας στους ύψιστους σοφούς

τα προσιτά πνευματικά παλάτια.

Αυτοί είναι οι θεοί μου,

που ένας αιώνας αχάριστος

απομακρύνεται από αυτούς με πάθος!

Εγώ, αυτούς τους δύστυχους,

δεν τους προδίδω,

με τίποτα δεν κάνω τέτοιο λάθος!!

Ο δε χρόνος, υβριστικός

και τυφλωμένος από τη δόξα μας,

άτιμα αποστεφανώνει

τις κεφαλές μας ηττημένες!

Το διαισθάνομαι, το βλέπω Κύριλλε

και είναι οι ώρες σκοτεινές,

και είναι οι μέρες μετρημένες!

Και μπρος στον πρόσφατο εγωισμό,

όλα τα πλούτη διαιωνίζει,

αγνοεί το μέλλον του

κι ανώφελα φωνάζει και βουίζει!

Ω, βασιλείς αρμονικοί!!

Ένδοξοι αρχηγοί με το σοφό σας πνεύμα!

Εσείς, που κρατάτε τη λύρα ως φωνή,

τη ζυγαριά ως στέμμα!

Ήρθε εκείνος,

που ανήγγειλαν στα οράματά τους

τα ένδοξα σοφά μας πνεύματα!

Εκείνος, που αναφέρει ο Αισχύλος

στα δύο θεατρικά πονήματα!

Τώρα, ξεπηδά από τον τάφο του

κι είναι στο αίμα ιεροκηλιδωμένος,

κρατώντας του μαρτυρίου τον σταυρό

στον ώμο του, ο Εσταυρωμένος!

Προσφέρεται στην οικουμένη,

είτε με το σταυρό, είτε με το σπαθί του,

για να 'περασπιστεί νέους πιστούς,

πάνω στη Γη του,

στολίζοντας τους πρόναους,

με την αθάνατη φυλή του!!

Έννοια σας θεοί μου!

Εγώ, μέχρι και την τελευταία μου πνοή,

από αυτές τις προσβολές,

θα προστατέψω τη θεϊκή σας τέφρα,

κι ευτυχισμένη θα πλανιέμαι στο εξής,

εάν σωθεί με την αθανασία σας

και η δική μου νέκρα!!

Χαίρετε! Ω, της Ελλάδας βασιλείς!

Χαίρε, για πάντα, Κύριλλε ευγενικέ,

που αδίκως ελαλείς!!


Κύριλλος :

Απαρνήσου αυτά τα σφάλματα!

Ω, κόρη μου, δυστυχισμένη!

Νομίζεις, πώς οι ζηλωτές θεοί σου σε ακούν;

Ω, θλιβερή μου τυφλωμένη!

Αγανακτώ και ταυτοχρόνως για σε κραυγάζω

και με τα σε, συμπέρασμα δε βγάζω!

Αφού δεν θέλεις να με πιστέψεις

και να με καταλάβεις

και η καρδιά σου σκληραίνει

κάτω από αυτό το ολόκακο το πνεύμα,

εγώ, πια δε θ' ασχοληθώ με σένα κόρη μου,

και δε θα επιμένω να σε γιάνω,

από αυτό εδώ το ψέμα!

Μονάχα, δυο τελευταία λόγια

θέλω να σου πω

και μην κακολογείς την άμυνά μου!

Μια σωτηρία σου υπολείπεται,

κι αυτήν την λεν σιγή, κυρά μου!

Μόνο ο Θεός θε να σε κρίνει,

εάν δεν το έχει ακόμα κάνει,

η οργή Του είθε να σε βρει

κι οπωσδήποτε θα σε ξεκάνει!!


Υπατία :

Εγώ, δε μπορώ όλα αυτά να τα ξεχάσω

με μίαν άνανδρη σιωπή!

Θέλω, την αλήθεια, το ωραίο να ζυγώσω

δίχως να αισθάνομαι ντροπή!

Εδώ και δύο μέρες, άνδρες της ερήμου,

σαν μανιασμένο αφροβόλι,

έχουν αναστατώσει αυτήν την πόλη.

Ξυπόλητοι κι απ' τη νηστεία

και τον ήλιο ξεραμένοι,

ξεχύθηκαν στους δρόμους της,

ακαλλιέργητοι φανατικοί, ξεθυμασμένοι!

Λένε, πως ένα δυσοίωνο σχέδιο και φανατικό

έφερε στην πόλη μας

αυτό το στράτευμα το εκστατικό!

Το ξέρω, το γνωρίζω ότι θα πεθάνω

και είμαι υπερήφανη, που οι θεοί επέλεξαν εμένα!

Κύριλλε, αν και τιμώ τη μέριμνά σου για εμένα,

από εδώ και στο εξής,

δε θέλω ενόχληση από κανένα!

(Ο Κύριλλος και ο ακόλουθος βγαίνουν έξω.)


Σκηνή τέταρτη

(Η Υπατία και η τροφός.)


Τροφός :

Παιδί μου! Θα πεθάνεις;

Μόλις που τ' ομολόγησες!

Αυτή η πράξη σου στ' αλήθεια με τρομάζει!


Υπατία :

Σε αποχαιρετώ, γλυκιά μου παραμάνα!

Χαίρε καλά! Και για τα μένα μη σε νοιάζει!

(Βγαίνει η Υπατία.)

ΤΕΛΟΣ


STANCES DE JEAN MOREAS

ΣΤΡΟΦΕΣ TOY ZAN ΜΩΡΕΑΣ


Μετάφραση: Ιωάννης Μποζίκης



Μα, πότε θα μπορέσω, εγκαταλείποντας τις άχρηστες φροντίδες

Και την κοινή ενόχληση της φοβερής μου πόλης,

Ν' αναγνωρίζομαι μέσα στα δάση, στις νωπές κρυψίδες,

Στη νηνεμία των γιαλών και των νερών της λίμνης όλης!


Αλλά, μάλλον, στους αιγιαλούς σου θα 'θελα να ονειρευτώ,

Τερπνή κοιτίδα, θάλασσα των πρώτων ημερών,

Θαλασσοπούλιων στεναγμούς ν' αφουγκραστώ

Κι ο αφρός στο κύμα σου, να 'ναι δροσιά των οφθαλμών.


Αχ! Ο πρόωρος χειμώνας, δεν έχει τίποτα για να του γίνω λάτρης;

Όλα του Απρίλη τ' αγαθά, για τα καλά έχουν ξανεμιστεί,

Δεν έδρεψα του φθινόπωρου όλους τους βότρυς

Και τ' άφθονα τα στάχυα μου, έχουνε ήδη θεριστεί.



Στους βροτούς


Ποίημα του Cahit Külebi 

(Τζαχίτ Κιουλεμπί, 1917-1994)

Μετάφραση από τα Τουρκικά

Ιωάννης Μποζίκης



Όλοι σας θα πεθάνετε

και χωρίς ντροπή

θα ανεβείτε στα θεϊκά υψώματα.

Οι ψυχές σας θα σας εγκαταλείψουνε

και θα ταφείτε στο χώμα.

Τα σκουλήκια, τα έντομα

με πάθος θα ορμήξουν επάνω σας.

Άδεια θα μείνουν τα χέρια σας

και τις φωτογραφίες σας

κανείς δε θα τις κοιτάει.

Οι ερωτικές σας αναμνήσεις

σαν τον καπνό θα διαλυθούν.

Οι ωφέλιμοι, οι διάσημοι κι οι σπλαχνικοί

δε θα περάσουνε

από τη συνοικία σας.

Δεν θα υπάρχουν πια τα μάτια σας

για να μπορείτε να βλέπετε τον κόσμο.

Δεν θα υπάρχουν το χάδι,

το γέλιο κι οι συνομιλίες.

Ανύπαρκτοι, θα κολυμπάτε

μέσα σε μια καταιγίδα.

Αργά-αργά θα σαπίσετε ...



Zadig ou la destinée

de Voltaire


(1747)

O Zαντίγκ ή το πεπρωμένο

του Βολταίρου


Μεταφραστική προσέγγιση

του Ιωάννη Μποζίκη



Ο ΤΥΦΛΟΣ


Κεφάλαιο 1ο


Την εποχή του βασιλιά Μοαβδάμ, στην Βαβυλώνα, υπήρχε ένας άνθρωπος, που τον ονόμαζαν Ζαντίγκ. Ήταν προικισμένος με μια φυσική ομορφιά και με μια ιδιαίτερη μόρφωση. Αν και πλούσιος και νέος, ήξερε καλά πώς να δαμάσει τα πάθη του. Δεν επιθυμούσε αξιώματα, δεν προσπαθούσε να αποδείξει σε τρίτους ότι έχει πάντα δίκιο και ήξερε να σέβεται τις αδυναμίες των άλλων ανθρώπων. Με το υπέρμετρο πνεύμα, που τον διακατείχε, δεν παρασυρόταν σε χλευασμούς, σε αδέξιες αποφάσεις, σε άτεχνα και άσεμνα αστεία μέσα στην οχλοβοή, που ονόμαζαν «Βαβυλώνιες συνδιαλέξεις». Μόλις από το πρώτο βιβλίο του Ζωροάστρη είχε μάθει, ότι ο τίμιος έρωτας είναι ένα φουσκωμένο μπαλόνι, που αναδίδει θύελλες όταν κατατρυπιέται. Ο Ζαντίγκ δεν περιφρονούσε τις γυναίκες και δεν έδειχνε καμία επιθυμία να τις υποτάξει. Επίσης δεν φοβόταν να βοηθήσει ακόμα και τους αχάριστους. Σ' αυτό το σημείο ακολουθούσε πάντα πιστά το ρητό του Ζωροάστρη, που έλεγε «όταν τρως δώσε και κάτι στα σκυλιά για να μη σε δαγκώσουν.» Ήτανε απίστευτα σοφός, όσο δε θα το φανταζόταν κανείς και πάντα αναζητούσε να ζήσει ανάμεσα σε σοφούς ανθρώπους. Μορφωμένους με τις επιστήμες των αρχαίων Χαλδαίων, δεν αγνοούσε τους φυσικούς νόμους, όπως ήταν γνωστοί την εποχή εκείνη. Γνώριζε επίσης και την μεταφυσική των περασμένων αιώνων, δηλαδή με λίγα λόγια, λίγα πράγματα. Όμως, ήταν πεπεισμένος, ότι ο χρόνος είχε 365 ημέρες και ¼ της ημέρας. Με αυτήν την άποψή του βρισκόταν σε αντιπαράθεση με τις φιλοσοφικές θεωρίες της εποχής του. Κι όταν οι αστρολόγοι μάγοι, προσβλητικά, προσπαθούσαν να τον πείσουν ότι είχε λανθασμένα συναισθήματα πιστεύοντας ότι ο ήλιος περιστρεφόταν γύρω από τον άξονά του κι ο χρόνος είχε δώδεκα μήνες και με τις απόψεις του αυτές πρόσβαλε το κράτος, εκείνος σιωπούσε δίχως να δείχνει κάποιο θυμό. Ο Ζαντίγκ, με τα μεγάλα πλούτη και με τους πιστούς του φίλους, έχοντας και μια καλή υγεία, ένα χαριτωμένο πρόσωπο, ένα δίκαιο και μετριοπαθή πνεύμα, μια ευγενική και ειλικρινή καρδιά, νόμιζε ότι θα μπορούσε να είναι και ευτυχισμένος. Παντρεύτηκε λοιπόν τη Σεμίρα, η οποία με την ομορφιά, την καταγωγή και την περιουσία της, ήταν η πιο περιβόητη γυναίκα της Βαβυλώνας. Ο Ζαντίγκ είχε δεθεί με αυτήν αγνά και γερά και η Σεμίρα ανταποκρινόταν σε αυτόν τον δεσμό με το ίδιο πάθος του φίλου της. Είχανε φτάσει δε σε σημείο να ενωθούν και επίσημα, όταν μια μέρα περιφερόμενοι και οι δυο τους στις Πύλες της Βαβυλώνας, κάτω ακριβώς από τους φοίνικες, που διακοσμούσαν τις όχθες του Ευφράτη, είδανε ξαφνικά να καταφθάνουν προς το μέρος τους άτομα οπλισμένα με σπαθιά και βέλη. Αυτά τα άτομα ήταν οι δορυφόροι σωματοφύλακες του νεαρού Ορκάν, που ήταν ανιψιός του πρωθυπουργού της χώρας και ο οποίος κακομαθημένος από τους Συμβούλους του, νόμιζε, ότι όλα τού είναι επιτρεπτά. Αυτός δεν είχε καμιά από τις χάρες και του αρετές του Ζαντίγκ. Αυτή η ζήλια του, που προέρχονταν από τη ματαιότητά του, τον έσπρωξε μέχρι και να επιδιώξει να ερωτευτεί τρελά τη Σεμίρα, κι έτσι έβαλε σκοπό να την απαγάγει. Οι απαγωγείς λοιπόν την άρπαξαν με βία και την τραυμάτισαν σοβαρά, κάνοντας να χυθεί αίμα από αυτό το πλάσμα, όπου μόνο η παρουσία του, θα είχε καταφέρει να δαμάσει όλες τις τίγρεις του όρους Ιμάϊς των Ιμαλαΐων. Εκείνη αντιστεκόταν διατρυπώντας τους αιθέρες με την οιμωγή της και φώναζε «Αγαπητέ μου σύντροφε, με αποσπούν από σένα, που λατρεύω» και έδειχνε να μην ενδιαφερόταν προσωπικά για τον κίνδυνο, που διέτρεχε η ίδια, και σκεφτόταν συνεχώς τον Ζαντίγκ της. Αυτός, τη στιγμή εκείνη, την υπερασπιζόταν με όλες του τις δυνάμεις, όπως αρμόζει σ' έναν ερωτευμένο ιππότη με αξίες. Με την επικουρία δε των δύο σκλάβων του, κατάφερε να διώξει τους απαγωγείς και να την μεταφέρει λιπόθυμη και ματωμένη στο σπίτι της. Εκεί, όταν συνήλθε, είδε τον απελευθερωτή της και του είπε το εξής «Ζαντίγκ μου, σε αγαπούσα σαν σύζυγο, τώρα όμως θα σ' αγαπάω σαν ένα άτομο στο οποίο θα χρωστάω τη ζωή μου.» Δεν υπήρξε ποτέ καρδιά πιο ερωτευμένη από αυτή της Σεμίρας, ποτέ στόμα πιο θελκτικό, που εξέφρασε τέτοια συναισθήματα με λόγια φλογερά, που ενέπνευσε το ύψιστο συναίσθημα, την πιο τρυφερή μεταφορά και την πιο θερμή. Το τραύμα της ήταν ευτυχώς ελαφρύ και θεραπεύτηκε γρήγορα. Ο δε Ζαντίγκ ήταν τραυματισμένος επικίνδυνα. Ένα βέλος τον βρήκε στο αριστερό του μάτι και του είχε κάνει μια βαθειά πληγή. Η Σεμίρα παρακαλούσε τους θεούς να θεραπεύσουν το φίλο της και τα μάτια της ήταν μέρα-νύχτα δακρυσμένα. Περίμενε τη στιγμή, που ο Ζαντίγκ της θα απολάμβανε το φως του. Αλλά ένα απόστημα, που δημιουργήθηκε στο μάτι του την κατατρόμαξε, και αμέσως έστειλε υπηρέτες και σκλάβους στη Μένφιδα, για να καλέσουν τον Μέγα θεράποντα Ερμή, ο οποίος κατέφθασε με όλη την ακολουθία του. Επισκέφτηκε τον ασθενή, τον εξέτασε και διέγνωσε ότι θα έχανε οπωσδήποτε το φως του. Ο Μέγας θεράποντας, μεταξύ άλλων, προείπε κιόλας, με ακρίβεια παρακαλώ, την ώρα και την ημέρα, που θα συνέβαινε αυτό το μοιραίο χτύπημα στον άτυχο Ζαντίγκ και πρόσθεσε δε το εξής «Εάν ήταν το δεξί του μάτι θα το είχα θεραπεύσει, αλλά οι πληγές του αριστερού ματιού είναι αθεράπευτες.» Όλη η Βαβυλώνα παραπονέθηκε για το πεπρωμένο του Ζαντίγκ, ενώ ταυτόχρονα, θαύμαζε την ευστοχία, την ακρίβεια και το πνευματικό βάθος της ιατρικής επιστήμης. Αλλά ευτυχώς, δύο μέρες αργότερα, δια θαύματος, το απόστημα εξαφανίστηκε και ο Ζαντίγκ θεραπεύτηκε. Ο δε Μέγας θεραπευτής Ερμής είχε ήδη καταφέρει να γράψει ένα ολόκληρο ιατρικό δοκίμιο, υποστηρίζοντας τις απόψεις του στο ότι ο Ζαντίγκ ποτέ δεν θα εύρισκε το φως του. Ο Ζαντίγκ τον αγνόησε και δεν μπήκε καν στον κόπο να διαβάσει την άστοχη ιατρική έκθεσή του και μόλις έγινε καλά κατευθύνθηκε στη Σεμίρα του, που βρισκόταν στην εξοχή τις τελευταίες ημέρες. Στη διαδρομή πληροφορήθηκε ότι η πανέμορφή του κυρία, επειδή είχε μια απάθεια στους τυφλούς, τον εγκατέλειψε άρρωστο και αποφάσισε να παντρευτεί το νεαρό Ορκάν, το ίδιο κιόλας βράδυ της γνωμάτευσης του Μέγα Ερμή. Μπροστά σ' αυτήν την είδηση, ο Ζαντίγκ έπεσε ξερός και ο πόνος τον έριξε στο κρεβάτι. Έμεινε αρκετό καιρό άρρωστος, αλλά στο τέλος η λογική του υπερνίκησε τη θλίψη του και η ωμότης για όλα αυτά, που σκεφτόταν του χρησίμευσαν στο να τον παρηγορήσουν και πρόσθεσε «Εφόσον καθάρισα πλέον με ένα τέτοιο σκληρό καπρίτσιο μιας γυναίκας μεγαλωμένης στην αυλή, τώρα πια, πρέπει να παντρευτώ μια απλή συμπολίτισσα.» Κι έτσι διάλεξε την Αζορά, την πιο σοφή και την πιο καλογεννημένη της Βαβυλώνας. Την παντρεύτηκε και έζησε ένα μήνα μαζί της, απολαμβάνοντας τις πιο τρυφερές χάρες της. Μόνο, που παρατηρούσε σε αυτή μια υπερβολική ελαφρότητα και μια τάση στο να θεωρεί μόνο τους ωραίους και γεροδεμένους να έχουν πνεύμα και αρετή.

Οι φτωχοί περιμένουν από το θάνατο την αντεκδίκηση των στερήσεών τους. Τον σκέφτονται και τον βλέπουν σαν ένα λυτρωτή, που θα τους απελευθερώσει από τη δυστυχία και την αθλιότητα. Το θέμα αυτό επεκτείνεται και σε πνευματικούς ορίζοντες όπου ο φτωχός σε αντάλλαγμα των στερήσεών του περιμένει από το Θεό να του επιτρέψει να προσέρχεται στις υπερφυσικές αξίες. Ο θάνατος είναι η τελευταία ελπίδα των φτωχών, αλλά και των βαθιά σκεπτόμενων ανθρώπων, που παρενοχλούνται από τη μεθυστική έννοια του απείρου και δεν ικανοποιούνται με τις γήινες αξίες.

Ο θάνατος των φτωχών

Ποίημα  του Charles Baudelaire


Μετάφραση από τα γαλλικά

Ιωάννης Μποζίκης




Είναι ο θάνατος που παρηγορεί και μας δίνει τροφή,

Είναι ο σκοπός της ζωής κι είν' η μόνη ελπίς,

Μας μεθάει και μας πάει στην κορυφή

Και μας δίνει ψυχή για το βάδην νυχτίς.


Στην παγωνιά, στο χιονιά και στην κακοκαιρία.

Είναι του μαύρου μας ορίζοντα η παλλόμενη ευκρίνεια.

Είναι το πανδοχείο το περίφημο εγγεγραμμένο στα βιβλία

Όπου θα καθόμαστε και θα τρώμε με σαφήνεια.


Είναι ένας Άγγελος, που κρατάει στα δάκτυλά του τα μαγνητικά

Τον ύπνο και τα ονειρεμένα δώρα τα εκστατικά

Και στρώνει το κρεβάτι στους φτωχούς και στους γυμνούς.


Είναι η δόξα των θεών κι η μυστική σοφίτα η ωραία,

Η υποτροφία του αξιολύπητου κι η πατρίδα του η αρχαία.

Είναι η ανοιχτή στοά στους άσημους τους Ουρανούς.



Κλασικοί Γάλλοι Συγγραφείς


ΜΟΛΙΕΡΟΣ

JEAN-BAPTISTE POQUELIN - MOLIÈRE


ΟΙ ΚΟΜΨΕΥΟΜΕΝΕΣ ΓΕΛΟΙΕΣ

LES PRÉCIEUSES RIDICULES


Μονόπρακτη θεατρική κωμωδία

Μετάφραση από τα Γαλλικά

και επιμέλεια

ΙΩΑΝΝΗΣ ΜΠΟΖΙΚΗΣ


Απόσπασμα από το έργο


ΤΑ ΠΡΟΣΩΠΑ ΤΟΥ ΕΡΓΟΥ

Nτε λα Γκράνζ - Υποψήφιος σύζυγος

Ντι Κρουαζί - Υποψήφιος σύζυγος

Γκοργκιμπούς - Ένας αστός

Μαντελόν - Κομψευόμενη Γελοία - κόρη του Γκοργκιμπούς

Κατώ - Κομψευόμενη Γελοία - ανηψιά του Γκοργκιμπούς

Μαρότ - Υπηρέτρια των Κομψευόμενων Γελοίων

Αλμανζόρ - Υπηρέτης των Κομψευόμενων Γελοίων

Ο μαρκήσιος ντε Μασκαρίλ (Μασκαρίλλος) - Υπηρέτης του Ντε Λα Γκράνζ

Ο υποκόμης ντε Ζοντελέ - Υπηρέτης του Ντι Κρουαζί

δύο βαστάζοι

γείτονες

βιολιστές


ΣΚΗΝΗ ΠΡΩΤΗ

Βρισκόμαστε στο Παρίσι, στην αίθουσα υποδοχής της αστικής οικίας του Γκοργκιμπούς.

Ντι Κρουαζί : Κύριε, Λα Γκρανζ!!!

Nτε λα Γκράνζ : Παρακαλώ, τι θέλετε;

Ντι Κρουαζί : Προσέξτε με λίγο! Κι αφήστε αυτό το σπαστικό το γέλιο!!

Nτε λα Γκράνζ : Και αυτό γιατί;

Ντι Κρουαζί : Δεν μου λέτε, τι σκέφτεστε για την επίσκεψή μας; Είστε αρκετά ικανοποιημένος;

Nτε λα Γκράνζ : Κύριε Ντι Κρουαζί, νομίζετε ότι έχουμε και οι δυο μας λόγους να είμαστε ικανοποιημένοι;

Ντι Κρουαζί : Για να πω την αλήθεια, ίσως να είναι όπως το λέτε:

Nτε λα Γκράνζ : Εγώ ομολογώ ότι είμαι βαθιά δυσαρεστημένος! Ποτέ μου δεν έχω δει γυναίκες τόσο περιφρονητικές και αυθάδεις, όπως αυτές τις δύο, αλλά και δύο άντρες να υποβάλλονται σε τέτοια προσβολή!! Μόλις αποφασίσανε να μας πουν να καθίσουμε, δε σταμάτησαν μπροστά στα μάτια μας να κουτσομπολεύουν, να χασμουριούνται, να τρίβουν τα μάτια τους και να ρωτούν κάθε δύο λεπτά «Τι ώρα είναι επιτέλους;» Σε ό,τι τις ρωτήσαμε, απάντησαν με ένα ναι ή ένα όχι, σαν να ήμασταν τα τελευταία πλάσματα του κόσμου! Χειρότερα δε θα μπορούσαν να μας είχαν συμπεριφερθεί!!!

Ντι Κρουαζί : Νομίζω ότι παίρνετε τα πράγματα στα σοβαρά!

Nτε λα Γκράνζ : Ίσως να έχετε δίκιο! Αλλά με τέτοια ορμή που έχω τώρα, μου δίνεται η δυνατότητα να τις εκδικηθώ για την ασέβειά τους απέναντί μας!

ΣΚΗΝΗ ΔΕΥΤΕΡΗ

(Γκοργκιμπούς, Ντι Κρουαζί, Λα Γκρανζ)

Στην αίθουσα μπαίνει ο Γκοργκιμπούς.

Γκοργκιμπούς : Επιτέλους κύριοι, πρέπει να είδατε την ανιψιά και την κόρη μου; Τι λέτε, τα πράγματα θα μπουν σε μια καλή τροχιά; Θα έχει ένα αποτέλεσμα αυτή η επίσκεψή σας στην οικία μου;

Nτε λα Γκράνζ : Ίσως είναι κάτι, που πρέπει να μάθετε καλύτερα από αυτές, παρά από εμάς κύριε Γκοργκιμπούς. Εμείς, σας ευχαριστούμε και πάλι που μας επιλέξατε ως υποψήφιους συζύγους των παιδιών σας και γι' αυτό θα παραμείνουμε πάντοτε υπόχρεοι σε σας! Τώρα, επιτρέψτε μας παρακαλώ! (Ο Λα Γκρανζ και ο Ντι Κρουαζί βγαίνουν από την αίθουσα.)

Γκοργκιμπούς : (Μόνος) Ναι! Μάλλον, μου φαίνεται ότι κάτι δεν πάει καλά! Αυτοί δεν πρέπει να έμειναν ικανοποιημένοι!! Αλλά, από πού να έρχεται αυτή η δυσαρέσκειά τους; (Στην υπηρέτρια.) Έεε, μια στιγμή!

ΣΚΗΝΗ ΤΡΙΤΗ

(Μαρότ, Γκοργκιμπούς)

Μαρότ : Τι επιθυμείτε κύριε;

Γκοργκιμπούς : Που είναι οι κυρίες σου;

Μαρότ : Πρέπει να είναι μέσα στα δωμάτιά τους κύριε!

Γκοργκιμπούς : Και τι κάνουν εκεί;

Μαρότ : Φτιάχνουν αλοιφές για τα πρόσωπα και τα χείλη τους!

Γκοργκιμπούς : Αρκετά με τις αλοιφές τους! Να πείτε και στις δύο να κατέβουν αμέσως!! (Μόνος) Αυτά τα κορίτσια, με τις αλοιφές και τα καλλωπιστικά τους, έχουνε βάλει σκοπό να με καταστρέψουν!! Παντού βλέπω φρέσκο αγνό γάλα, ασπράδια αβγών και πολλά άχρηστα προϊόντα καλλωπισμού, που δε γνωρίζω! Μέχρι στιγμής έχουν καταναλώσει το λίπος μιας : Δεν μου λέτε, είναι τόση ανάγκη να ξοδεύεστε για να λιπαίνετε τα πρόσωπά σας; Πείτε μου γρήγορα, τι κάνατε σ' αυτούς τους δύο κυρίους, για να έχουν αποχωρίσει τόσο δυσαρεστημένοι από το σπίτι μου; Εγώ, δε σας διέταξα να τους καλωσορίσετε σαν μελλοντικούς σας συζύγους;

Μαντελόν : Και ποια εκτίμηση θα θέλατε να είχαμε πατέρα μου, μέσα σ' αυτήν την ανορθόδοξη συνάντηση, που είχαμε;

Γκοργκιμπούς : Τι θέλετε να πείτε;

Μαντελόν : Να, κάτι και για την ερωτική μας ζωή! Και γιατί πατέρα μου, όλα να ξεκινούν μ' έναν μοιραίο γάμο;

Γκοργκιμπούς: Και από πού θέλετε να ξεκινήσουν; Δεν είναι αυτή, η διαδικασία, που θα σας κάνει να αφοσιωθείτε σε αυτούς; Αυτό, πιστέψτε με, δεν είναι καθόλου ταπεινωτικό! Αυτός ο ιερός δεσμός, δεν είναι μια διαβεβαίωση της τιμιότητάς τους;

Μαντελόν : Αχ! Πατέρα μου! Αυτά που λέτε, είναι λόγια ενός κοινού αστού! Εγώ, στ' αλήθεια, ντρέπομαι να σας ακούω να μιλάτε έτσι! Πρέπει, κάποια φορά κι εσείς, να μάθετε κάποιους κα-λούς τρόπους!

Γκοργκιμπούς : Εγώ, δεν έχω λόγους να μάθω τίποτα!! Σας διαβεβαιώνω όμως, ότι ο γάμος είναι μία άγια και ιερή υπόθεση και πρέπει να συμπεριφέρεστε αξιοπρεπέστατα, όπως αρμόζει!

Μαντελόν : Θεέ μου! Εάν ο κόσμος συμπεριφερόταν όπως εσείς, ένα τέλειο μυθιστόρημα θα είχε ήδη τελειώσει! Και τότε, τι θα γινόταν, εάν ο Κύρος παντρευόταν με την πρώτη την Μανδάνη κι ο Αρόνς την Κλέλη;

Γκοργκιμπούς : Τι σχέση έχουν ο Κύρος κι ο Αρόνς; Δε μου λες, τι πας να σκαρώσεις πάλι;

Μαντελόν : Πατέρα μου, ο γάμος πρέπει να ολοκληρώνεται μετά από πολλές περιπέτειες! Ακριβώς αυτό θα σας ομολογήσει και η εξαδέλφη μου! Ένας εραστής, για να γίνει ευχάριστος και δεκτός, πρέπει να εκφράζει πάντα τα ωραία του αισθήματα, να δείχνει τρυφερότητα και πάθος! Και η αναζήτησή του να είναι μέσα στα πλαίσια του ερωτισμού! Ίσως , πρώτα πρέπει να τον συναντήσεις μέσα σε μία εκκλησία ή στη διάρκεια μιας πεζοπορίας ή σε κάποια εκδήλωση ή αλλιώς, όπως το πράξατε εσείς, σε ένα σπίτι, αλλά με την προϋπόθεση ότι θα έχει όλο το χρόνο να ονειρεύεται και να μελαγχολεί! Πρέπει να κρατάει τα αισθήματά του για το πρόσωπο που ενδιαφέρεται και έπειτα, μέρα με την ημέρα, και μετά από πολλές επισκέψεις, να υποχρεώνεται να τα εκδηλώνει , μέχρι να φτάσει στην ύστατη ημέρα, της ερωτικής γνωστοποίησης, που μάλλον πρέπει να γίνεται κι αυτή, μέσα σε κάποιους ήσυχους διαδρόμους του κήπου, όπου εκεί τα ζευγάρια θα μένουν απομονωμένα! Μετά από αυτήν την δήλωση, πιθανόν να ακολουθήσει ένας θυμός, που θα μας κάνει να κοκκινίζουμε και να απομακρυνόμαστε ο ένας από τον άλλον για κάποιο διάστημα! Αργότερα, ίσως να βρούμε έναν τρόπο για να ηρεμήσουμε και για να οικειοποιηθούμε στα παθιασμένα λόγια μας και να βγάλουμε, μετά από κάποια δύσκολα καμώματα, τα πάθη, που κρύβονται μέσα στις καρδιές μας! Στη συνέχεια θα ακολουθήσουν ίσως και άλλες περιπέτειες, πιο σοβαρές! Θα έρθουν οι ανταγωνιστές, που θα επέμβουν την κατάλληλη στιγμή, η κακοποίηση των γονέων, η ζήλιες, που θα εκδηλώνονται για ασήμαντα πράγματα, οι κατηγορίες, οι καταθλίψεις, οι χωρισμοί και οι απαγωγές, που θα ακολουθούν κανονικά. Να, πως τα πράγματα μπαίνουν στο λούκι τους με πολύ ωραίους τρόπους! Πατέρα μου, αυτοί είναι οι σωστοί κανόνες της φιλοφρόνησης και της ευγένειας, που δεν μπορούμε, εμείς τουλάχιστον, ν' απαλλαχτούμε! Αλλά έτσι, να φτάνουμε αυτομάτως, με την πρώτη επαφή, στο γάμο δίχως έρωτα, σαν να υπογράφουμε μία σύμβαση ή να δεχόμαστε ένα μοιραίο συμβιβασμό, αυτό είναι σαν να αρχίζουμε το μυθιστόρημά μας ανάποδα, από το τέλος. Πατέρα μου επίσης, θέλω κάτι να προσθέσω. Πρέπει να γνωρίζετε, ότι δεν υπάρχει πιο χυδαία πράξη από τον τρόπο που χρησιμοποιήσατε!! Εγώ στεναχωριέμαι βαθύτατα κι όπως βλέπετε, όλα αυτά με κάνουν να ωρύομαι!!!

Γκοργκιμπούς : Τι διάολο είναι αυτά που ακούω; Οι μεγαλομανίες μας λείπανε!!

Κατώ : Πραγματικά θείε μου, η ξαδέλφη μου έχει απόλυτα δίκιο! Ποιος ο λόγος να δεχόμαστε άτομα αδέξια στην καλή συμπεριφορά; Στοιχηματίζω, ότι αυτοί οι κύριοι δεν γνωρίζουν τα περίφημα μυθιστορήματα της Κλέλης με τον Χάρτη του Τρυφερού, Τα Τρυφερά Νομίσματα, τις Μικρές Περιποιήσεις και τους Ωραίους Στίχους! Αυτά, μάλλον, γι' αυτούς πρέπει να είναι άγνωστα μονοπάτια. Δεν βλέπετε ότι η συμπεριφορά τους, τους προδίδει και δε δείχνουν να έχουν μια γνώμη για όλα αυτά, που αναφέραμε! Και επιπλέον ήρθαν εδώ, σε επίσκεψη, δίχως να είναι καλλωπισμένοι, δίχως αρώματα και καπέλα με φτερά. Αλλά με ακανόνιστα ρούχα, που προδίδουν τη φτώχεια στη διακόσμηση! Θεέ μου, τι απαίσιοι εραστές ήταν αυτοί; Τι σοβαρότητα είχαν τα ενδύματά τους! Τι ψυχρότητα είχε η ομιλία τους! Θείε μου, εγώ δεν αντέχω καθόλου και δεν μπορώ να κρατηθώ! Επίσης δε, παρατήρησα ότι οι γιακάδες των πουκαμίσων τους είχαν αρκετές κακοτεχνίες και στα παντελόνια τους υπολείπονταν κάποια εκατοστά που βγάζανε μάτι!!!

Γκοργκιμπούς : Εγώ, πιστεύω ότι και οι δυο σας τρελαθήκατε και είστε για δέσιμο!! Αυτά, που λέτε, είναι ακαταλαβίστικα!! Κατώ κι εσύ Μαντελόν!!!

Μαντελόν : Αααχ!! Συγχώρεσέ με πατέρα μου!! Αλλά πρέπει να απαλλαχτείτε από αυτές τις κακουχίες και να πάψετε να μας αποκαλείτε με αυτά τα περίεργα ονόματα, που μας φορτώσατε! Επιτέλους, αποφασίστε να απευθύνεστε διαφορετικά σε εμάς, με τα νέα μας ονόματα!!!

Γκοργκιμπούς : Πως είπες; Είναι περίεργα αυτά τα ονόματα; Αυτά δεν είναι τα ονόματα, που πήρατε από τη βάπτισή σας;

Μαντελόν : Αααχ!! Πατέρα μου, τι κοινός που καταντάτε!! Η μεγάλη μου περιέργεια είναι, πώς έτυχε και κατορθώσατε να έχετε μια κόρη, τόσο έξυπνη και πνευματική σαν εμένα; Αναφερθήκατε ποτέ σε εμάς με τα νέα μας ονόματα υψηλού κύρους όπως μας αρμόζουν και μην πείτε ότι κάτι τέτοιο δεν ταιριάζει σε εμάς. Εμείς, έτσι ακριβώς σκοπεύουμε να ολοκληρώσουμε το εξοχώτερο μυθιστόρημα στον κόσμο!!!

Κατώ : Είναι αλήθεια θείε μου, ότι μια ευαίσθητη ακοή αντιδρά εκνευριστικά όταν ακούει να προφέρουν τέτοιου είδους παράξενα ονόματα!! Το όνομα Πολυξένη, που διάλεξε η εξαδέλφη μου και το Αμίνθα, που επέλεξα εγώ, έχουν μια λεπτή σοβαρότητα, που πρέπει να σας βρίσκει σύμφωνο!!!

Γκοργκιμπούς : Ακούστε αυτά που θα σας πω και μη με βγάζετε έξω από τα ρούχα μου!!! Εγώ, σε καμιά περίπτωση δεν αναγνωρίζω άλλα ονόματα από αυτά, που σας έδωσαν οι ανάδοχοί σας, όταν σας βάπτισαν!! Και γι' αυτούς τους κυρίους που αναφέρεστε, γνωρίζω πολύ καλά τις οικογένειές τους και θέλω να σμίξετε με αυτούς, για το υπόλοιπο της ζωής σας!! Αρκετό καιρό σας έχω υπό την ευθύνη μου!! Και δε μπορώ πια να σας νταντεύω!! Όπως βλέπετε, είμαι γέρος κι έχω κουραστεί αρκετά!!!

Κατώ : Εγώ θείε μου, αυτό, που μπορώ να σας πω είναι ότι βρίσκω αυτόν τον γάμο, που μας προτείνατε, πολύ προσβλητικό! Αχ! Πώς μπορούμε να υποφέρουμε με τη σκέψη ότι ένας γυμνός σύντροφος θα κοιμάται δίπλα μας;

Μαντελόν : Πατέρα μου! Ας πάρουμε λίγη ανάσα μέσα σε αυτό το νέο και ωραίο περιβάλλον του Παρισιού! Μόλις τώρα ήρθα-με!! Αφήστε μας να κάνουμε εμείς αυτό που θέλουμε και να παντρευτούμε όπως εμείς το επιθυμούμε, δίχως να μας καταπιέζετε!!

Γκοργκιμπούς : (Παραμιλώντας) Δεν αμφιβάλλω! Μάλλον τα έχουνε χαμένα!! (Δυνατά) Εγώ δεν ακούω τίποτα, ούτε τα φλυαρίσματά σας αλλά ούτε και τα μωρολογήματά σας!! Ή παντρεύστε με αυτούς και τελειώνουμε ή αλλιώς θα υποχρεωθώ να σας κλείσω σε ένα μοναστήρι για να γίνετε καλόγριες!! (Αποχωρεί ο Γκοργκιμπούς.)

ΣΚΗΝΗ ΠΕΜΠΤΗ

(Κατώ και Μαντελόν)

Κατώ : Θεέ μου!! Ο πατέρας σου, πόσο σκοτεινός είναι στην ψυχή του!! Στο θέμα αυτό είναι αρκετά προκατειλημμένος!!

Μαντελόν : Τι να κάνω αγάπη μου!! Κι εγώ είμαι αναστατωμένη! Πολλές φορές, δυσκολεύομαι να καταλάβω, πώς γίνετε να είμαι κόρη του; Εντούτοις, πιστεύω ότι κάποιες περιπέτειες θα μου φανερώσουν, ίσως, ένα λαμπρότερο μέλλον!!!

Κατώ : Αχ! Αυτό θα ήθελα κι εγώ να το πιστέψω! Υπάρχουν πολλές πτυχές της ζωής και αυτό ίσως να ισχύει και για εμένα!!

ΣΚΗΝΗ ΕΚΤΗ

(Μαρότ, Κατώ, Μαντελόν)

Μαρότ : (Μπαίνει η Μαρότ.) Κυρία, έξω, ένας χαμερπής, ερωτά εάν βρίσκεστε στο σπίτι σας; Λέει ότι ο κύριός του επιθυμεί να σας δει!

Μαντελόν : Ηλίθια, μάθετε να εκφράζεστε σωστά!! Μπορείτε να πείτε «Ένας υπηρέτης ερωτά εάν είστε διαθέσιμη να εμφανιστείτε!»!

Μαρότ : Κυρά μου, εγώ δε γνωρίζω λατινικά και δεν έμαθα, όπως εσείς, τις φιλοφίες που διαβάζετε στο βιβλίο του μεγάλου Κυρ!!!

Μαντελόν : Φιλοσοφίες, ανόητη!! Το δε βιβλίο λέγεται ο Μεγάλος Κύρος!! Δε μου λες!! Ποιος είναι ο κύριος αυτού του υπηρέτη;;

Μαρότ : Ο Μαρκήσιος ντε Μασκαρίλ!

Μαντελόν : Ένας Μαρκήσιος γλυκιά μου; Τρέξε γρήγορα και πες του ότι ευχαρίστως μπορούμε να τον δεχτούμε!! Ξαδέλφη! Μάλλον ένα πνεύμα, που μας άκουσε, πρέπει να μας τον έστειλε!!!

Κατώ : Είναι όπως το λες!!

Μαντελόν : Πρέπει να τον υποδεχτούμε σε αυτήν την αίθουσα, παρά στα δωμάτιά μας! Ας φτιάξουμε λίγο τα μαλλιά μας, όπως μας αρμόζει! Και στα γρήγορα να επιθεωρήσουμε τους εαυτούς μας μπροστά στο σύμβουλο της εύνοιας!!

Μαρότ : Στο σύμβολο της εύνοιας!! Τι διάολο είναι αυτό πάλι;;

Κατώ : Τον καθρέπτη εννοεί ανόητη!! Και πρόσεξε μην τον λερώσεις με την επαφή της εικόνας σου, που θα εμφανιστεί πάνω στο γυαλί!! (Βγαίνουν και οι τρεις.)



Στο σκοτάδι, στο γυαλί, στο χώμα


 Ποίημα  του Sabri Altınel 


Μετάφραση από τα τουρκικά

Ιωάννης Μποζίκης


Ολόκληρο ένα βράδυ δεν κινήθηκα

αναπολώντας την ζήση μου.

Οι μέρες που χάσαμε, τα βιβλία, οι αγάπες,

τα χαμένα πρόσωπα στα απόμερα,

είναι όλα χαραγμένα στη μνήμη.

Ο χρόνος της χαμένης ευτυχίας

παραμένει ανάμεσα στη γνώση και στο παιχνίδι.

Αιωρούνται τα γέλια, οι συζητήσεις, η παγωμένη στιγμή.


Αχ! Μες στους βουερούς κήπους του σχολείου

με τα ξηρά φυλλώματα να σέρνετ' η σκιά μου.


Με τον άνθρακα της προσδοκίας ζεστάθηκε το μέσα μου

στο σκοτάδι, στο γυαλί, στο χώμα,

στα σκόρπια σφυρίγματα των αμαξοστοιχιών.

Δοκίμασα τον εαυτό μου και την ζωή.

Του πόνου και της ευτυχίας τις λέξεις δοκίμασα

για να κατοικήσω τον κόσμο.


Αχ! Μες στους βουερούς κήπους του σχολείου

με τα ξηρά φυλλώματα να σέρνετ' η σκιά μου.


Στο εξής μόνο εσείς θα υπάρχετε

για να προστατέψετε την ζωή,

για να κλάψετε, για να γελάσετε,

για να υψώσετε την πατρίδα μου, τον άνθρωπο.

Είδατε το βιβλίο, είδατε το ψωμί,

σταθμίσατε τον κόσμο, την αγάπη, την οργή

τώρα μέσα σε μια βαθιά χορωδία φεύγοντας χάνομαι.


Αχ! Μες στους βουερούς κήπους του σχολείου

με τα ξηρά φυλλώματα να σέρνετ' η σκιά μου.


Κλασικοί γάλλοι συγγραφείς


ΜΟΛΙΕΡΟΣ


JEAN-BAPTISTE POQUELIN - MOLIÈRE


Ο ΣΙΚΕΛΟΣ   Ή  Ο ΕΡΩΤΑΣ ΖΩΓΡΑΦΟΣ


LE SICILIEN OU L' AMOUR PEINTRE


Μονόπρακτη θεατρική κωμωδία


Μετάφραση από τα Γαλλικά

και επιμέλεια

ΙΩΑΝΝΗΣ ΜΠΟΖΙΚΗΣ



Απόσπασμα από το έργο




ΤΑ ΠΡΟΣΩΠΑ ΤΟΥ ΕΡΓΟΥ

Αδράστης: Γάλλος κύριος, εραστής της Ισιδώρας

Ντομ Πέδρε: Σικελός, εραστής της Ισιδώρας

Ισιδώρα: Ελληνίδα, σκλάβα του Ντομ Πέδρε

Κλημήνη: Αδελφή του Αδράστη

Χαλής: Υπηρέτης του Αδράστη

ο γερουσιαστής

οι τρεις μουσικοί

οι σκλάβου

οι μαύρου

δυο υπηρέτες


ΣΚΗΝΗ I

(Χαλής και οι μουσικοί)


Χαλής : (Στους μουσικούς) Σσσουτ!!! Σιωπή! Μην προχωράτε πιο πέρα και παραμείνετε σε αυτό το σημείο μέχρι να σας καλέσω!! Εδώ, έχει απόλυτο σκοτάδι, σαν να βρισκόμαστε μέσα σε ένα φούρνο!! Απόψε, ο ουρανός στολίστηκε σε Σκαραμούτσιο και δε βλέπω ούτε ένα άστρο να ξεμυτίζει μέσα στη νύχτα!! Πραγματικά είναι μια περίεργη κατάσταση το να είσαι σκλάβος, να μη ζεις για τον εαυτό σου, να εξαρτάσαι πάντοτε από τις αλόγιστες επιθυμίες του αφεντικού σου, να συμβιβάζεσαι με τα κέφια του και να περιορίζεσαι μόνο στις προσωπικές του υποθέσεις για να τον εξυπηρετήσεις!! Το δικό μου αφεντικό, έχει και τις παραξενιές του!! Είναι ερωτευμένος!!! Και επειδή είναι ερωτευμένος, εγώ πρέπει να τον εξυπηρετώ ολημερίς και ολονυχτίς, δίχως να έχω καμιά ανάπαυση!! Τι βλέπω;; Πυρσοί να εμφανίζονται στο βάθος!! Μάλλον, αυτός πρέπει να είναι!!


ΣΚΗΝΗ II

(Αδράστης, δύο υπηρέτες, Χαλής)


Αδράστης : Χαλή!!! Εσύ είσαι;;

Χαλής : Και ποιος μπορεί να είναι κύριε, εάν δεν είμαι εγώ;;; Γνωρίζετε πολύ καλά, ότι τέτοιες ώρες κανείς δεν κυκλοφορεί στους δρόμους, εκτός από εσάς κι εμένα!!!

Αδράστης : Εγώ, όπως βλέπεις Χαλή, δε μπορώ να φανταστώ, ότι δε θα μου είναι δυνατό να συναντήσω αυτό το αγαπημένο πρόσωπο, για το οποίο ακατάπαυστα χτυπάει η καρδιά μου!! Αλλά κι από την άλλη, νομίζω ότι δεν θα μου είναι και τόσο δύσκολο, να κατά-πολεμήσω την αδιαφορία και την αυστηρότητα μιας αγαπημένης!! Πολλές φορές αναρωτιέμαι εάν θα έχω την ευκαιρία να μιλήσω σε αυτήν, την όμορφη Ελληνίδα, που λατρεύω για να μάθω πότε η ακτινοβολία των ματιών της θέλγει και πότε απαρέσκει και κυρίως, όταν ο δύστροπος γερο-ζηλιάρης της την παραμονεύει με τέτοια επιμονή και δεν την αφήνει ούτε στιγμή ελεύθερη, για να μπορώ να την πλησιάσω!!!

Χαλής : Κύριε!! Εγώ, νομίζω, ότι υπάρχουν ποικίλοι τρόποι για να επικοινωνείτε με αυτήν και υποθέτω, ότι τα μάτια σας, αλλά κι αυτά της ερωμένης σας, ίσως να έχουνε πει πάρα πολλά αυτούς τους τελευταίους μήνες!!

Αδράστης : Είναι γεγονός, ότι μέχρι στιγμής, αυτή κι εγώ έχουμε επικοινωνήσει μόνο με τα μάτια μας!! Αλλά ποιος μπορεί να βεβαιωθεί ότι οι ματιές μας έχουνε ήδη κατανοηθεί;; Κι από πού θέλεις να καταλάβω εάν το βλέμμα της έχει ήδη κατανοήσει τα πάντα για εμένα;;

Χαλής : Τότε, για να επικοινωνήσετε μαζί της, πρέπει να βρείτε έναν άλλο τρόπο!!

Αδράστης : Χαλή, δε μου λες, τους μουσικούς, τους έχεις μαζί σου;;

Χαλής : Ναι κύριε!!

Αδράστης : Πες τους λοιπόν να πλησιάσουν!! Θέλω να τους βάλω να τραγουδήσουν μέχρι τα ξημερώματα μια σερενάτα, για να διαπιστώσω εάν το τραγούδι τους θα είναι σε θέση να υποχρεώσει αυτή την ωραία κυρία να εμφανιστεί στο παράθυρό της επιτέλους!!

Χαλής : Νάτοι, εδώ είναι όλοι!! Και τι θέλετε να τραγουδήσουν παρακαλώ;;;

Αδράστης : Ό,τι θεωρούν αυτοί καλό!!!

Χαλής : Μάλλον, καλό θα ήταν, να σας τραγουδήσουνε μια τριωδία, όπως κάνανε τις προάλλες στην περίπτωσή μου!!

Αδράστης : Όχι, όχι!! Δε θέλω αυτό το είδος τραγουδιού!!

Χαλής : Μα κύριέ μου, αυτό το τραγούδι είναι μια υπέροχη μουσική επαναγωγή!!!

Αδράστης : Διάολε!! Και τι εννοείς με την επαναγωγή σου;;

Χαλής : Κύριε, επιμένω και πάλι! Γνωρίζετε καλά, ότι έχω αρκετές γνώσεις στη μουσική! Μια μουσική επαναγωγή πάντα ενθουσιάζει και δίχως αυτή, ίσως να μην έχουμε μουσική αρμονία!! Ακούστε για λίγο αυτό το μουσικό σύνολο και έπειτα αποφασίζετε!!

Αδράστης : Είπα όχι!! Θέλω κάτι απαλό και παθιασμένο, για να μας κρατάει μέσα σε μια υπέροχη ονειροπόληση!!!

Χαλής : Μάλλον βλέπω, ότι προτιμάτε την ύφεση στη μουσική! Μη

στενοχωριέστε, σύντομα θα βρούμε μια λύση, που θα ικανοποιήσει και τους δυο μας!! Πολύ πιθανόν να σας τραγουδήσουνε ένα κομμάτι από μια μουσική θεατρική παράσταση, που σκηνοθέτησαν εδώ και μερικές μέρες! Αυτή η παράσταση αφορά δύο ερωτευμένους βοσκούς, πλημμυρισμένους από μαρασμό, σε τόνο ύφεσης, που έρχονται να απολογηθούν μέσα στο δάσος για τις αγριότητες των μνηστών τους!! Εκείνη ακριβώς τη στιγμή, ένας άλλος βοσκός, χαρούμενος, και με μουσική επαναγωγή, εισέρχεται στη σκηνή, με σκοπό να ειρωνευτεί για τις πράξεις και τις συμπεριφορές των συναδέλφων του!!!

Αδράστης : Τώρα με βρίσκεις σύμφωνο!! Αυτό, που λες, ας το δούμε και στην πράξη!!

Χαλής : Εδώ, έχουμε ένα σημείο, που θα χρησιμεύσει σαν σκηνή και θα χρειαστούμε και δύο πυρσούς, για να φωτίσουμε την παράσταση!

Αδράστης : Τότε, ας σταθούμε εδώ μπροστά, σ' αυτό το οίκημα και μόλις ακούσουμε φωνές μέσα από το σπίτι, θα σβήσουμε τους πυρσούς και θα κρυφτούμε!!


ΣΚΗΝΗ III

(Τρεις μουσικοί, Αδράστης, Χαλής)


1ος μουσικός:

Εάν από το θλιβερό διήγημα της ύστατής μου ανησυχίας,

σας διαταράζω, όμορφη, από την καθημερινότητα της ησυχίας,

σαν βράχος, που είστε, ποτέ μη σκοτιστείτε!!

Μόνο ότανε μάθετε των μυστικών μου τις υπερβολές,

και τις αμέτρητες του έρωτά μου τις βολές,

τότε όσο και βράχος κι αν είστε, αναμφισβήτητα θα επηρεαστείτε!

2ος μουσικός:

Τα πουλιά χαίρονται όταν η μέρα ξεδιπλώνει

κι αρχίζει το κελάηδισμα ένα γερό αηδόνι.

Κι εγώ, ανάμεσα από καημούς βαδίζω στην οδύνη,

στη θλιβερή τη μεταμέλειά μου, ω, φίλτατε Φιλίνη!!!

1ος μουσικός:

Αααχ!! Αγαπημένε μου Τιρσή!

Η Χλόρης μου με απεχθάνεται και με μισεί!!

2ος μουσικός:

Ω, τι πόνο, που αισθάνομαι κι εγώ για την αγαπημένη μου Κλημήνη,

πάντα κωφή μένει η αχάριστη εκείνη!!

1ος & 2οσ μουσικός:

Ω, νόμοι αδυσώπητοι!!

Πράξεις, που εμποδίζουνε ζευγάρια ν' αγαπιούνται!

Γιατί παρ' όλ' αυτά, οι δύστυχοι

τον έρωτα δεν απαρνιούνται;;;

3ος μουσικός:

Ω. τρισδύστυχοι εραστές, τι λάθος!!

Να αγαπάτε τις απάνθρωπες με τέτοιο πάθος!!

Ποτέ υγιείς ψυχές δεν έχουν ζήσει ανάλογο άγχος

αφότου και σφηνώθηκαν μες στης αχαριστίας τ' άνθος!!

Βλέπουμε χίλιες ομορφιές παντού

κι έτσι σαλεύει η ψυχή μας!

Κι όμως, στην πρώτη τίγρη, που επιτίθεται,

τίγρεις γινόμαστε κι εμείς, με την εκδίκησή μας!!

1ος & 2ος μουσικός:

Τρισευτυχής όποιος μπορεί σ' αυτόν τον δύστυχο τον τόπο,

να αγαπήσει μια γυνή, μόνο μ' αυτόν τον τρόπο!!


     Χαλής : Κύριε! Μάλλον ακούω φωνές μέσα από το σπίτι της!!
     Αδράστης : Χαλή! Ας κρυφτούμε τώρα σε μια γωνιά κι ας σβήσουμε και τους πυρσούς!!



ΣΚΗΝΗ IV

(Ντομ Πέδρε, Αδράστης, Χαλής)


Ντομ Πέδρε : (Εμφανίζεται μπροστά στην πόρτα του σπιτιού του, με ένα σκουφί και μια ρόμπα, κρατώντας ένα σπαθί στο χέρι του.) Είναι αρκετός καιρός, που κάποιοι ενοχλητικοί τραγουδούνε μπροστά στην πόρτα μου! Αυτό δεν πρέπει να γίνεται τυχαία!! Ή μάλλον κάποιο σκοπό πρέπει να έχουνε!! Έστω και μέσα σ' αυτό το σκοτάδι, πρέπει να μάθω τι είδους άνθρωποι είναι αυτοί!!!

Αδράστης : Χαλή!!

Χαλής : Τι είναι;;

Αδράστης : Εσύ ακούς τίποτα;;

Χαλής : Όχι κύριε! (Ενώ, ο Ντομ Πέδρε βρίσκεται εκείνη τη στιγμή ακριβώς πίσω τους, τους παρακολουθεί κι ακούει όλα αυτά που λένε.)

Αδράστης : Τι να πω!! Μα όλες οι προσπάθειές μου να μην ευδοκιμούν, για να μπορέσω κι εγώ, έστω και για μια στιγμή, να μιλήσω με αυτή τη χαριτωμένη μου Ελληνίδα;; Κι από την άλλη, έχω αυτόν τον καταραμένο γερο-ζηλιάρη και προδότη Σικελό, που με εμποδίζει πάντοτε, ώστε να μη μπορώ να επικοινωνώ μαζί της!!

Χαλής : Εγώ, με όλη τη συμπάθεια, που του έχω, θα ήθελα, να τον αποστείλω στο διάολο, για την αναστάτωση, που μας προκαλεί!! Ο δήμιος!! Αααχ, αν τον κρατούσαμε λίγο ακόμα εδώ έξω, εγώ θα έκανα τα αδύνατα δυνατά για να τον εκδικηθώ!!

Αδράστης : Οπωσδήποτε πρέπει να σκεφτούμε κάτι, να βρούμε έναν τρόπο ή και να του σκαρώσουμε ένα παιχνίδι, για να τον εξουδετερώσουμε και να τον εγκλωβίσουμε!! Τον βίαιο άνθρωπο!! Εγώ είμαι αποφασισμένος να πράξω αυτό, που έχω κατά νου!! Κι όταν το πράξω ...

Χαλής : Κύριε, όλα αυτά που λέτε ίσως να είναι σωστά, αλλά δεν οδηγούν πουθενά προς το παρόν!! Εγώ βλέπω ότι η πόρτα είναι ανοιχτή κι αν το αποφασίσετε, θα προσπαθήσω να μπω μέσα στο σπίτι του για να ανακαλύψω μερικές λεπτομέρειες!! (Ο Ντομ Πέδρε αμέσως τους εγκαταλείπει και επιστρέφει στο σπίτι του.)

Αδράστης : Ναι! Είναι μια ωραία ιδέα! Μπορείς να το κάνεις, αλλά χωρίς θόρυβο παρακαλώ! Εγώ, δε θα απομακρυνθώ από τη θέση μου και θα σε παρακολουθώ από κοντά! Ίσως αυτή η φωνή, που ακούστηκε, να ήταν της ωραίας μου Ισιδώρας!! (Ο Χαλής κατευθύνεται προς την είσοδο.)

Ντομ Πέδρε : (Δίνοντας ένα χαστούκι στον Χαλή.) Έεχ!!! Ποιος διάολος βρίσκεται μπροστά στην είσοδο του σπιτιού μου;;;

Χαλής : (Προσπαθώντας να ανταποδώσει το χαστούκι.) Φίλε!!! Τι διάολο κάνετε!!

Ντομ Πέδρε : Άιντ' από 'δω κι εσύ!!! (Φωνάζει δήθεν τους υπηρέτες του, για να τον τρομοκρατήσει.) Φραγκίσκο! Δομένικο! Συμεών! Μαρτίνο! Πέτρο! Θωμά! Γιώργο! Κάρολε! Βαρθολομαίε! Τρέξτε, πάμε για εξόρμηση! Φέρτε το σπαθί μου! Τη στρογγυλή ασπίδα μου! Το δόρυ και τα πιστόλια μου! Τα βραχύκανα και τα τουφέκια μου! Κάντε γρήγορα! Σκοτώστε τους δίχως να τους λυπηθείτε!! (Ο Χαλής τρομαγμένος εξαφανίζεται μέσα στο σκοτάδι.)


ΣΚΗΝΗ V

(Αδράστης, Χαλής)


Αδράστης : Εγώ δε βλέπω τίποτα να κουνιέται! Χαλή!! Χαλή!! Μ' ακούς;;

Χαλής : (Κρυμμένος σε μια γωνιά.) Εδώ είμαι κύριε!!

Αδράστης : Πού κρύβεσαι διάολε;;;

Χαλής : Αυτοί όλοι, που εκφώνησε ο ζηλιάρης, βγήκανε έξω από το σπίτι;;;

Αδράστης : Όχι δα Χαλή!! Όπως φαίνεται κανείς δε βγήκε έξω!!

Χαλής : (Βγαίνοντας από την κρυψώνα του.) Έεχ τότε, σαν έρθουνε προς τα δω, μάλλον θα βρω έναν τρόπο να τους αντιμετωπίσω!!

Αδράστης : Και όλες οι προσπάθειές μας, θα πάνε χαμένες;; Και θα έχουμε αυτό το γέρο-ζηλιάρη να μας ειρωνεύεται και να μας κοροϊδεύει για τα σχέδιά μας;;;

Χαλής : Κύριε, αυτή η αγανάκτηση, που αισθάνομαι γι' αυτόν, με τρελαίνει!! Και πρώτα απ' όλα, είναι και ένα θέμα τιμής! Η ιδιότητά μου ως απατεώνα, δεν εναρμονίζεται καθόλου με όλα αυτά τα εμπόδια, που αντιμετωπίζω!! Όμως, σας διαβεβαιώνω, ότι θα εφαρμόσω όλα αυτά τα ταλέντα, που μου προίκισαν οι ουράνιες δυνάμεις!!

Αδράστης : Με οποιονδήποτε τρόπο, θα την πλησιάσω!! Είτε με ένα σημείωμα είτε και με ένα προφορικό μήνυμα!! Θα επικοινωνήσω μαζί της, για να πληροφορηθεί για τα αισθήματα, που τρέφω γι' αυτήν! Έτσι μάλλον θα μάθω και λεπτομέρειες για τους σκοπούς της!! Και μετά από όλα αυτά, νομίζω, ότι θα είναι ευκολότερο να βρεθώ μαζί της!!

Χαλής : Κύριε!! Αφήστε με σας παρακαλώ να δοκιμάσω!! Έχω κι εγώ τους τρόπους μου! Ίσως κάτι απ' όλα αυτά, να πετύχει! Ας πηγαίνουμε τώρα, διότι όπου να 'ναι θα ξημερώσει! Εγώ θα καλέσω τους ανθρώπους μου και αυτού του γερο-ζηλιάρη, θα του παίξω ένα καλό παιχνίδι!!!


ΣΚΗΝΗ VI

(Ντομ Πέδρε, Ισιδώρα)


Ισιδώρα : Κύριε, τι ευχαρίστηση αισθάνεστε όταν με ξυπνάτε στ' άγρια μεσάνυχτα;; Υποθέτω ότι θα έχετε σκοπό να με ζωγραφίσετε!!! Αλλά τέτοια ώρα, που διαλέξατε, δεν είναι κι η κατάλληλη στιγμή για τη λάμψη των ματιών μου και την φρεσκάδα της επιδερμίδας μου!!

Ντομ Πέδρε : Είναι μια προσωπική μου υπόθεση, που με αναγκάζει να συμπεριφέρομαι με αυτόν τον τρόπο!!

Ισιδώρα : Εάν αναφέρεστε για το θόρυβο, που είχαμε προηγουμένως, αυτός ήδη πέρασε!! Τουλάχιστον θα μπορούσατε να με είχατε αφήσει να απολαύσω τον πρωινό μου ύπνο!!

Ντομ Πέδρε : Ναι!! Αλλά αισθάνομαι καλύτερα όταν σας έχω δίπλα μου!! Και δεν είναι και κακό να μεριμνώ για τη σωστή σας φύλαξη!! Γνωρίζετε, ότι και πάλι αυτή τη νύχτα, κάποιοι κουβαλήθηκαν εδώ μπροστά στο σπίτι μου, για να τραγουδήσουνε μια σερενάτα κάτω από το παράθυρό σας;;

Ισιδώρα : Είναι γεγονός, ότι η μουσική, που ακούστηκε, ήταν υπέροχη!!

Ντομ Πέδρε : Κι όλα αυτά, γίνονταν για εσάς υποθέτω!!

Ισιδώρα : Για να μου το λέτε, μάλλον έτσι πρέπει να είναι!!

Ντομ Πέδρε: Και δε μου λέτε!! Εσείς γνωρίζετε ποιος ωραίος κύριος μηχάνεψε αυτήν την ωραία σερενάτα;;;

Ισιδώρα : Όχι κύριε!! Αλλά όποιος κι αν ήτανε, εγώ θα του είμαι πολύ υπόχρεη!!

Ντομ Πέδρε : Υπόχρεη, λέτε;;;

Ισιδώρα : Ναι!! Υπόχρεη!! Έτσι ακριβώς!!! Και δίχως αμφιβολία!! Μια και είχε πρωταρχικό σκοπό να με διασκεδάσει!!

Ντομ Πέδρε : Να σας διασκεδάσει;;; Και δε μου λέτε, εσείς βρίσκετε πολύ σωστό, κάποιοι να έρχονται, μπροστά στο σπίτι μου, για να εκδηλώσουν τον έρωτά τους για σας;;

Ισιδώρα : Ναι!! Και γιατί όχι;; Γι' αυτό και τους είμαι πολύ υπόχρεη, όπως σας είπα!!

Ντομ Πέδρε : Κι εσείς, επιμένετε να τους δείξετε την ευγνωμοσύνη σας, γι' αυτές τις αποτρόπαιες πράξεις τους;;;

Ισιδώρα : Αναμφισβήτητα!!!

Ντομ Πέδρε : Νομίζω ότι το παρακάνετε όταν εκθέτετε με αυτόν τον τρόπο τις απόψεις σας!!

Ισιδώρα : Και γιατί να τις κρύψω, κύριε;;; Εσείς, ότι και να λέτε, για μένα είναι υπέροχο να αισθάνομαι ότι κάποιοι πραγματικά με αγαπάνε!!! Αυτές οι τιμές, που δέχομαι, δε γίνονται για να με μειώσουν! Και πιστέψτε με, ότι η μεγάλη φιλοδοξία των γυναικών είναι να εμπνέουν έρωτα και ερωτισμό κι όλες τους οι επιμέλειες, τείνουν προς αυτό το σκοπό και μόνο!! Και πάντα είναι περήφανες για τις κατακτήσεις, που μπορούν να κάνουν, έστω και με τα μάτια τους!!!

Ντομ Πέδρε : Εάν εσείς αισθάνεστε ευχαρίστηση και απολαμβάνετε το ότι σας αγαπάνε, εγώ, που είμαι τρελά ερωτευμένος μαζί σας, δεν αισθάνομαι καθόλου το ίδιο!!! Και κυρίως γι' αυτά που λέτε!!!

Ισιδώρα : Κύριε, πραγματικά δε μπορώ να σας καταλάβω!!! Εγώ, εάν αγαπούσα κάποιον, θα ήμουν εξίσου ευτυχής ή και περισσότερο ακόμα, εάν αυτό το πρόσωπο το αγαπούσε και όλος ο κόσμος!!! Αυτό θα έδειχνε, ότι ο άνθρωπος που αγαπάω, τυγχάνει ιδιαίτερης εκτίμησης και η επιλογή, που έκανα, δεν ήταν καθόλου τυχαία!!!

Ντομ Πέδρε : Ο καθένας μας, αγαπάει με τον τρόπο του!! Όμως αυτές οι δικαιολογίες σας, δεν είναι της επιλογής μου!! Σε αυτήν την περίπτωση, θα προτιμούσα να μην είστε τόσο ωραία, για να μην έχω κι εγώ αυτό το άγχος, όταν παρουσιάζεστε μπροστά σε άλλους!!

Ισιδώρα : Τι λέτε καλέ μου;; Μα είστε τόσο ζηλιάρης;; Αλλά και γι' αυτές τις πράξεις μου;;

Ντομ Πέδρε : Ναι, όπως το λέτε, ακριβώς!! Είμαι ζηλιάρης!! Ζηλιάρης σαν μια τίγρη!! Ή ακόμα καλύτερα, σαν το διάβολο!! Ο έρωτάς μου, σας θέλει να είστε αποκλειστικά δική μου!! Βλέπετε, η χοροδεσποτία μου, θίγεται με ένα χαμόγελο ή με ένα βλέμμα, που έχει σκοπό να σας αρπάξει από την αγκαλιά μου!! Όλες αυτές οι συμπεριφορές μου, έχουν σκοπό να εμποδίσουν τους εραστές σας, να βρούνε πρόσφορο έδαφος μέσα στο σπίτι μου!! Είναι κάτι που δεν το αντέχω!! Υποφέρω όταν κάποιοι, προσπαθούν να αρπάξουν τα παραμικρά αγαπημένα μου πράγματα!!

Ισιδώρα : Πραγματικά, θέλετε να σας πω την αλήθεια;; Εεε λοιπόν!! Μάθετε, ότι αδίκως πράττετε έτσι!! Η κατάκτηση μιας γυναικείας καρδιάς δεν έχει νόημα, όταν αυτό επιβάλλεται με τη βία!! Εγώ ομολογώ, ότι εάν ήμουν στη θέση ενός εραστή, θα χρησιμοποιούσα χίλια τεχνάσματα και πονηριές, για να σας βγάλω το λάδι, προσπαθώντας να αρπάξω την αγαπημένη σας!! Έτσι θα ήταν ένας έξυπνος τρόπος για να σας τρελάνω και να σας κάνω να αγανακτήσετε!! Με αυτόν τον τρόπο, θα ενθάρρυνα και με έναν υπερβολικό θυμό την αγαπημένη σας, που ζει κοντά σας και υποβάλλεται σε μεγάλη καταπίεση!!

Ντομ Πέδρε : Δηλαδή, με λίγα λόγια μου λέτε, ότι εάν κάποιος σας πλησιάσει με έναν πονηρό τρόπο, θα είσαστε εξ ολοκλήρου διαθέσιμη στις επιθυμίες του;;;

Ισιδώρα : Έεε, σ' αυτό το σημείο, δε θέλω να πω τίποτα!!! Για να καταλάβετε, επιτέλους, καλά, πρώτα πρέπει να γνωρίζετε, ότι οι γυναίκες δεν θέλουν να ενοχλούνται!! Πιστεύω, ότι κάνετε πολύ μεγάλο λάθος, όταν τις υποψιάζεστε και τις κρατάτε κλειστές στο σπίτι σας!!

Ντομ Πέδρε : Μου φαίνεται, ότι είστε πραγματικά αχάριστη! Και με τόσα, που σας έχω προσφέρει και συνεχίζω να σας προσφέρω!! Μπορεί να υπήρξατε σκλάβα μου, αλλά τώρα, προσπαθώ να σας κάνω γυναίκα μου!!!

Ισιδώρα : Και τότε, ποια υποχρέωση θα έχω νομίζετε;;; Με όλα αυτά που σας ανέφερα, τι νομίζετε ότι θα γινόταν, εάν με καταπιέζατε ακόμα περισσότερο ή εάν με περιορίζατε πιότερο στην ελευθερία μου ή κι εάν ακόμα, με κουράζατε υπερβολικά με την συνεχόμενή σας αστυνόμευση;;;

Ντομ Πέδρε : Μα όλα αυτά, που αναφέρατε, γίνονται από μια υπερβολική δόση αγάπης, που σας έχω!!

Ισιδώρα : Εάν αυτός είναι ο τρόπος, που αγαπάτε κύριε μου, να μου λείπει!! Τότε θα σας παρακαλούσα, καλύτερα να με μισείτε!!

Ντομ Πέδρε : Όπως βλέπω αγαπημένη μου, σήμερα έχετε μια πολύ άσχημη ή μάλλον μια άγρια διάθεση και σας το συγχωρώ!! Επίσης συγχωρώ και τα περίεργά σας λόγια, που υποθέτω, προκλήθηκαν από αυτό το απρόβλεπτο μεσονύχτιο ξύπνημα!!